|
| huvudsida | inledning | kirkiu bolkær | af mandrapi | af saræmalum | af vaþæsarum | bardaghæ bolkær | orbotæ mal | ærfþar bolkær | giptær bolkær | retløsæ bolkær | iorþar bolkær | mylnu bolkær | þiuuæ bolkær | fornæmis sakir | fornæmis bolkær | lekæræ rættær | conongs bolkær | þinglot | "heþnalagh"
· • ·
|
| Giptær bolkær |
| I. |
Giptar bolker
Konongær vil sær kono biþia · Ær þæt vtæn konongrikiz · þa skal mæn sinæ · latæ faræ · ok ærændi sit vrakæ ok fæst takæ · þa skal konongær brudfærþ gen gæræ · þa skal konongær gen fara ok giua tolf mærkær gulz ællær tvæ byæ at væþium sætiæ ·
|
| II. |
Bondæ son vil sær kono bydiæ · han skal hin skyldæstæ at hittæ · ok bøn sinæ byriæ · han* fæstnæþærstæmnu læggæ a hænni skal til fæ sighiæ næmnæ iord æn til ær · ok alt þæt giuæ vill · þrear markær skal lagha vingæf · uaræ · þaghar firi fæst ær skilt ok handum saman takit · þa ær tilgævær allær intær · æn vingævær eigh fyr æn þer komæ bæþi a en bulstær ok vndir ena bleo · Af fæstæ ruf a biscopær · iij · M ·
Efter han bör kanske ett skal inskjutas, eller så är han egentligen hand och är sammansatt med fæstnæþærstæmnu.
|
| III. |
Værþær fæsti konæ manss takin · a · ix · M · þæn skyldastæ* ok sva fæstimaþær · ok sva · K · ok sva ællir · mæn · boe hæne aldrigh · þer skulu friþær hans eghæ uald · kome aldrigh i friþ · fyr · æn þer uiliæ ær sak søkiæ ·
skyldastæ måste trots formen vara nominativ.
|
| IV. |
Far frælsgiui ættaþæ kono · þa ær · M · uingæf · ok mark hindradaxgæf · barn þerræ skolu ætboren væræ huarn staþ hindradaxgæf · ær · þa ær þriþiungs · skipti a fæ þerræ ær eigh hindradaxgæf givin · þa skal hvn up takæ · þriðiung ok · iij · M · Far frælsgiui · fostro · giffs eigh vin gæf ællær hindradax gæf · þa giptis · hun til hælfnings · Vill þræll fa huskono giui tva øræ til þem ær hana a · a ækki kiæpsir i barnum ·
|
| V. |
Giuær · Y · manni sak · at han havir lighæt hos huskono hans · þa skal firi gangæ tilptær eþ · ællær bøtæ · vi · øræ · Havir konæ hor giort ok givær bondæ kono sinni sak · þa væri sik · mæþ siv mannum af næmdinni · Værdær hun varþ bøte hænni · iii · M · þem skal aptær til bos lagiæ · ægæ hun þem huat þem skil hæl ællær hughær · Verþer hun eigh varþ · þa skal hun gangæ fra bo ok bosløt · i · hvarþax clæþum sinum ·
|
| VI. |
Fæstir · Y ænkiu ok flytær hem ok lægs hos ok aflær hænni barn þar a ængin sak · a · Værþær · barn siþæn føt · øl ær giørt · þæt ær aþalkono barn · þy hetir fingin fæst ænkiæ · Fæstir · Y · mø · gær viþ lønþær læghær han ær · sakær at · sex · M · uid faþur hænnær · Ligær · Y · uid kono ok fæstir hana siþæn mælir vingæf þa ær læghær bøt · Liggær viþ frælsæ fostro bøtæ tolf øræ · firi ambut vi · øræ · firi ætborna kono · sex · M · þen barn · a · vid ambut · han skal varþæ hænni · til þæs ær hun gitær kuærn draghit · ok ko molkæt · Dør hun af barni bøtæ han · iij · M · En løpæ kono læghær · skal · væria mæþ tilptar eþe · baþe ætbornær* annøþogher ·
Mellan ætbornær och annøþogher bör ett ok infogas.
|
| VII. |
Tæls frænsim mællin hionæ tveggiæ · þa skal a þingi tæliæ · ok biscups lof til fa · at væriæ mæþ tvænni tylptum biþiæ sva sær guþ hull · ok vattum sinum at frændsim vkur ær sva skyuld sum nu havir · iak taltt · þy ma iak eigh boa hænni · at gußrætti · Givær bondé sær sialvær sak · kallar sik sva skyldæ kono hava at sinni kono at han ma eigh bo hænni at guß rætti · þa fulli þæt mæþ tvænni tylptum · værþær han fælþær þa skal han bøtæ* hænni ·
bøtæ ska kanske vara boæ
|
| VIII. |
Liggær · Y · hos dottor sinni · þat mal skal af landi bort skiptæ ok til roms · Egho faþghar tver ena kono · Egho brøþær tver ena kono · Eghv brøþvngær tvær ena kono · Eghu systrungær tver ena kono · Egho moþghur tva en man · Egho systær tua en · Y · Egho systrungur ællær brøþvngor tvar en · Y · þæt ær firnærværk · Myrþir kona barn sit · Dræpær svn faþur sin · Ellær faþir son sin · Ællær · broþir broþor sin · Ellær · brøþrungær broþrung sin · Ællær systrungi systrung* sin · Ællær* · faþurfaþur sin · Ællær · moþer faþur* sin · Ællær · svnarsun sin · Ællær · dottorsvn sin · Ællær · broþorson sin · Ællær · systursvn sin · Ællær · slikum malum skal af landi skiptæ mæþ brevi til pavæns i rom þer skulu af pavanum bref takæ ok aptær til byscups føræ latæ han sea huilkæ miskun þer fingu · biscuper skal þem bref fa firi tyundæ sin · Af allum firnaruærkum · a biskupær · þrer · M · þer sum skriptæ · brut gæræ · þer eghu biscupi · iii · M ·
systrungi är nominativ av en svag variant; systrung ackusativ av en stark. — Efter Ællær bör ett maþær skjutas in. — moþer faþur ska förstås vara moþorfaþur.
|
| IX. |
Svnnudaghin þæn ær næst ær æptir martens mæssu dagh · at qvældi þa æru mungæts tiþir* laghtaknær · Hæptir bonde fæstikono manß þa skal bruþmæn til gæræ · a mungats tiþæ daghi · tva mæn til garß · gæræ · griþær at beþæs · þa skal hvar þerræ aþrum grid sækæ · i gard ok or · þa skal klæþe miætæ ok siþæn firi gipt skiliæ · Sva ærfiri gipt at skiliæ · þaghær þer kumæ baþi a en bulstær ok vnþir ena bleo · þa a hvn þridiungh i bo · ok · iii · M · at hindradax gæf · af hans lot · Syn han hanum sina fæstikono a þrim laghæ ølstæmpnum · þa ær han sakar at · ix · M · viþ saksøkiæ · ok sua viþ · K · ok sva viþ allæ mæn · Sva skal bonde byudæ fæstikono · at laghum at þrim ølstæmnum sva sum · beþæs þæt ær laghæ forfal manz ok kono at þer siuk æru ællær bruþvaþir inni brænþær · þæt ær forfal bæggiæ · þerræ æn þiufnæþær ællær bosran havir iuir gangit · Æn han latær þing · visæ · þa skal tva mæn a þingi · lata forfal bæræ · Vill · han eigh at þy litæ · þa skal a endaghæ mæþ · tylptær eþe · ok tuænni vittnum biþia sva sær guþ holl · ok vat sinni · at han fæk laghæ forfæll · ok þy ma iak eigh giptæ þær hanæ · Vill han væriæ firi hanum · þa skal firi gangæ mæþ tvænni tylptum biþiæ sva sær guþ holl ok uattum sinum · at frænsim þerræ ær sva skylþ at þer mughv eigh bo mæþ guß rætti · ællær sifskapær · Kvæþær han ne viþ kallæss eigh fæst havæ þa skal han firi gangæ mæþ tvænnum tylptum · biþiæ sva sær guþ holl ok vattum sinum at han fæsti hana eigh sva sum lagh sighiæ i landi þæssu ·
mungæt i mungæts tiþir är troligen inte mungat 'öl' utan mundgat 'hemgiftsmottagande', men utan d. Den senare betydelsen kan dock vara den ursprungliga betydelsen av mungat, som ur konstruktioner såsom drikka mungat kan ha kommit at betyda 'öl'.
· • ·
|
|
© Peter Pettersson
|