NARIT PEU-INTAT
DOKUMÈN ubit njoë njang ka teususôn
ka leubèh sithôn njang ka ulikôt, meusadja kamoë
peuteubiët uroënjoë untôk teupeutrang sabab-musabab
nibak karu2 di Sweden njang ka meu’euë trôk u Malaya dan
u nanggroë. Dokumèn njoë hana teusipreuëk baroëkon
nakeuh ateuëh padum2 boh alasan: (1). Kamoë bri watèë
keu tôkkang keumeukoh di Sweden atawa pembantu2 awaknjan di Singapura
supaja buët njang ka leupahnjan geutarék keulai dan fitnah
njang ka geusipreuëk njan geupeupijôh. (2). Kamoë
bri watèë keu bansa Atjèh njang na di Malaya supaja
geusidék keudroë deungon butôi peukara karu2njan dan
geupeuseulusoë deungon djroh.
Uroënjoë, sithôn lheuëhnjan, le
that peuë njang ka teudjadi njang hana teupasoë dalam dokumèn
njoë. Dan peuluweuëng njang ka kamoë bri keu awak keumukoh
dan peumbantu2 awaknjan seulama sithôn njoë, teunjata kadjingui
untôk djipeukong droëdjih dan kadjitamah lom deungon matjam2
fitnah njang laén, seuhingga na padum2 droë ureuëng
njang ”djroh”2 di Malaya ka keumah djipeulangoë. Taktik njang djingui
lé awaknjan nakeuh: watèë saboh fitnah han keumah
djipeudong, maka bagah2 djigantoë deungon fitnah njang laén,
seuhingga alasan2 phôn awaknjan pakon kamoë sampé
djipeutuebiët nibak AM kadjeuët keu ubit that. Saboh tjunto
fitnah: "Abu Panglima geudjak bak WN geudjak lakèë
hak", tapi hana djipeutrang peuë hak njan. Watèë
ramè njang sangsi keu peukara tudôhan njan, maka djitamah
lom batjut treuk: "Teungku Daud geudjak lakèë hak njan
kon keudroëgeuh, teutapi geumeudjôk keu Yusuf - aneuk geuh.
Meumakna Yusuf Daud "keuneuk djeuët keu Wali Nanggroë?"
Na’uzubillahi min zaalik! Kareuna tudôhannjan pih han keumah djipeubukti,
maka dudoë kadjituka lom lagèë njoë: "Sibutôidjih
Teungku Daud tjit hana salah, njoë bandum buët bang Yusuf
dan bang Syahbuddin. Awaknjan dua njang djak peutadjô-tadjô
Abu."
Tjunto fitnah keudua: Watèë Abu neugisa
dari Malaya uroënjan deungon saboh surat peunutôh ureuëng
ramè juë djak meurumpok kamoë bandum deungon WN, maka
lé Toto Zaini langsông geukheun dalam taloëpun bahwa
WN han neutém teurimong meunjo kamoë keuneuk djak tanjong
pakon geukoh nibak AM (batja surat kamoë u Malaya dalam lampiran
IX). Njan keuh sabab pakon sampoë uroënjoë kamoë
gohlom meurumpok deungon WN. Watèë awaknjan han keumah djibri
alasan u Malaya pakon kamoë handjeuët meurumpok deungon WN,
maka dudoë ka meusipreuëk haba disinan bahwa "Teungku
Daud dan M. Yusuf keuneuk djak tjeukak Wali...Dan M. Yusuf Daud djak
phok mari buku Wali dan tjuë dokumen." Dan le fitnah2 laén
lom njang bèk treuk manusia, meu bumoë-pih han keumah djiteurimong.
Tapi pakon tjit na sibagian bansa Atjèh di Malaya keumah geuteurimong
haba fitnah njan, seudangkan nam droë ureuëng Atjèh
disinoë njang geu-undang u rumoh sidroë-droë lé
Toto Zaini dan Djamil Amin juë koh kamoë, meusidroëpih
hana njang tém. Sababdjih nakeuh: a). Ureuëng di Sweden
deuh geukalon keudroë peuë njang teudjadi disinoë, seudangkan
ureuëng di Malaya hana deuh geukalon. b). Awak keumukoh ka leubèh
awai djikampanje jôh gohlom buëtnjoë djipeudjak dan
tjara djipubuët pih meu-atô that - njakni tjara kudéta.
PAKRI NA MANUSIA (bèk takheun biëk Atjèh
dilèë) djitém fitnah manusia laén sidumnan
rupa, sidumnan trang dan sidumnan djeuheut. ‘Ohlheuëh awaknjan
meuhasé djipeubungèh Wali keu kamoë deungon djiba
matjam2 peusuna dan fitnah sampé2 kamoë handjeuët lé
meurumpok deungon droëneuhnjan, djinoë awaknjan ka djipeupaké
kamoë lom deungon bansa Atjèh di Malaya dan di Atjèh.
Tudjuan awaknjan hana laén supaja watèë kamoë
woë u Malaya beu- djipoh ladju deungon hana sidék2 lé,
kareuna kamoë djikira dumnan raja salah. Lompih awaknjan teumakôt
that meunjo kamoë woë u Malaya meudjak peugah haba njang butôi,
seudangkan awaknjan keudroë sagai2 han djidjeuët woë
lé keunan - peuë lom djidjak hadap kamoë. Seulama sithôn
njoë, na ureuëng njang djroh2 dan butôi seumiké
di Malaya njang ka djipeusè nibak peurdjuangan, dan na njang
keunong antjam kareuna ka geudjak sidék peukara karu2 njoë
deungon butôi. Dan malah na njang djimeudjak poh ramè2
kareuna rakan njan kebetulan na meurumpok deungon Yusuf Daud watèë
woë u Malaya ban2 njoë. Pakri trôk keunan djitém
pububuët, saré2 Atjèh, saboh seuëh dalam perdjuangan
dan saban2 kalheuëh kurubeuën keu peurdjuangan? Njoë
bandum akibat nibak fitnah. Memang hana meulèsèt meubatjutpih
lagèë ka neupeu-ingat uléh Po Teuh dalam Surat Al-Baqarah,
ajat 191: "...Dan fitnahnjan nakeuh leubèh nibak buët
seumupoh."
BAHPIH DUMNAN ka djipeulaku ateuëh kamoë,
mantong tjit kamoë lakèë bak sjèëdara2
kamoë di Malaya supaja bèk na njang peugot2 droë keu
gladiator (tôkkang seumupoh) atawa keu Malek Maut (tôkkang
tjok djawong)! Le that darah bansa Atjèh ka rhô: di Atjèh
buët Djawa, di Malaya buët Meulaju. Uroënjoë ureuëng
Atjèh keuneuk rhô darah ureuëng Atjèh diluwa
nanggroë? Keu si man njan kamoë kheun lagèënjoë:
"Demi keadélan, demi kebenaran dan demi untôk peuhantjô
fitnah njang ka meuradjaléla disinan, kamoë harap sigo treuk,
bèk publoë murah2 that! Sabab, kamoë akan meutém
bloë bahthatpih deungon jum meuhai. Meunjo gata tatém maté
bak tapeudong fitnah, kamoë sirutôh go meutém maté
bak peuhantjô fitnah njan. Keu gata mantong na dua peuniléh
uroënjoë: peuhantjô fitnah atawa peudong fitnah. Seudangkan
keu kamoë tjit saboh khong: peuhantjô fitnah.
KEU KAMOE NJANG KA djiélanjanjoë,
hana laén njang djeuët kamoë peugot bak meubila droë-meuh
maléngkan teusipreuëk dokumèn njoë supaja mangat
glah bandum njang meutj'at-tj'uët-njan, dan supaja mangat hantjô
bandum njang bateuënjan. Kamoë lakèë bak ureuëng2
Thjik, adoë dan aduën kamoë disinan supaja watèë
kebenaran ka teuka dan ka deuh trang, neumeudong bak kebe- naran njan.
Sabab, hantom dalam seudjarah manusia bahwa buët salah dan fitnah
njan keumah peudong. Po Teuh Allah kalheuëh nemeudjandji dalam
Surat Al-Isra’, Ajat 81: "Dan takheun lé gata, ka teuka
njang beuna dan ka hantjô njang bateuë. Keubit2, njang bateuë
njan teutap hantjô."
KAMOE LAKÈË BAK BANSA Atjèh pat
mantong supaja kitab dokumen njoë beudjeuët keu bahan
peutimang antara njang beuna deungon njang salah. Kamoë lakèë
tjit bak tôkkang keumeukoh di Sweden, dan bak peumbantu2 awaknjan
di Singapura dan njang ka keumah pluëng uluwa nanggroë ban-ban
njoë ‘ohlheuëh geusipreuëk fitnah disinan, supaja meunjo
keuneuk djaweuëb bukunjoë musti dalam rupa tuléhsan.
Stockholm, uroë 30 November, 1998
Hudép beusaré
Maté beusadjan
Peunagarang
========================================================
PEUTJAT , PEUTUBIËT NIBAK AM
ATAWA KOP?
DUA BLAIH THÔN NJANG KA ulikôt ka teudjadi
ateuëh bansa Atjeh di Sweden saboh malapeutaka - saboh bitjah-blah
njang hana meu-untông sapeuë keu saboh2 pihak. Bahthatpih
kalheuëh na usaha ka meubeuleuën-beuleuën dari bandua
pihak untôk peusè supaja bitjah blah njan bèk teudjadi,
teutapi sajang that, musibahnjan kateudjadi tjit. Kamoë njang tinggai
siteungoh treuk watèënjan sabé meupeugah bahwa peuë
njang teudjadi njan paléng djeuheut dan rugoë that-that
keu perdjuangan, sabab siteungoh nibak njang katrôk u Sweden hana
lé dalam seuëh geutanjoë - dan hana meusidroëpih
njang na rôh piké bak watéë njan bahwa keudjadian
njan akan meu-ulang lom teuma. Teutapi seudjarah teutap meu-ulang bahthat
pih pakriban brôk !
Peuë njang teudjadi ateuëh kamoë lhèë
uroënjoë (Teungku Daud, Yusuf dan Syahbuddin) teubandéng
deungon peuë njan teudjadi ateuëh Toto Husaini Cs dua-blah
thôn njan ka ulikôt meulaén that-that, bahthatpih
mantong muka2 njang djeuët keu puntja koh-meukoh baroëdjéh
njang peudjak buëtnjan uroënjoë lom. Peukara koh Toto
Husaini dilèë nakeuh WN njang tjok peuneutôh dan tham
kamoë handjeuët meurumpok lé ngon hôn njan (meunjo
WN han neukoh awaknjan, Toto Zaini antjam pijôh nibak Meuntroë
dan M. Jamil Amin akan geupluëng dari Norsborg - geudjak duëk
djuôh ho laén). Uroënjoë, Toto Zaini dan M. Jamil
Amin njang ‘peutubiët’ kamoë nibak Atjèh Meurdéhka.
Dua droë ureuëng Atjèh di Sweden njang ka 10 thôn
hana tom rôh lé bak buët2 peunténg djak bila
bansa diluwa nanggroë. Kareuna awaknjan dua buta haraih - dalam
makna politék dan diplomasi - maka ka keumah djipeu-alat djinoë
Bakhtiar Abdullah mangat djeuët djijuë peuë njang galak
awaknjan. Seudangkan WN keudroë djinoë siat na dalam keuadaan
sakét njang peureulèë istirahat butôi-butôi,
pajah na ureuëng djaga uroë-malam dan hana keumah neuseumiké
meubatjutpih peukara2 lagéënjoë. Bèk treuk neutjok
peuneutôh njang pajah2 njang akan peugot akibat karu ukeuë,
meuneuteupeuë handjeuët peukara2 lagèënjoë.Meunjo
tjit djipeutjah’èt peukara njoë deungon WN dalam keuadaan
droëneuh lagèënjan, meumakna awaknjan ka djidjak publoë
nan WN dan ka djidjak peutamah sakét WN.
Meunjo pih WN djipurôh dalam buëtnjoë,
njan peureuséh lagèë ureuëng djak tet saboh
rumoh: phôn peugot rentjana njang meu-atô that atawa atô
strategi; mita dan peuna ‘peukara dan alasan’ pakon rumohnjan musti
ta tet; peusapat pèng djak bloë minjeuk bénsén;
meunjo na kajèë2 thô lingka rumohnjan pinah dilèë
bèk sampè tutông rumoh2 laén; dan keuneulheuëh,’ohlheuëh
rumôhnjan ka meusiram deungon bénsén, barô
djipapah WN bak teumpatnjan dan djipeudjaroë kèh juë
thjèt atawa tet. Teutapi kareuna rumohnjan dari batèë
dan ka djirah lé udjeuën meuplôh-plôh thôn,
maka ka teuntèë mantong han djitém lhiët dan
pajah tutông, seudangkan rumoh2 kajèë dilingkanjan
rôh atra awaknjan keudroë dan moto peulén apui njang
na padum boh disinan pih ka mulai tutông tjit - rupadjih tuwo
djipeusè bunoë, sabab hana djiteupeuë njan moto ‘bomba’,
dan djinoë teugoh djiôsaha keuneuk peuseulamat moto ‘bomba’
dilèë mangat djeuët djipeuseulamat rumoh droë
awaknjan njang teungoh tutông njan. Njang paléng lutju
lom nakeuh hana djiteupeuë njang djitetnjan bunoë nakeuh rumoh
batèë. Tapi djinoë djikeudjeuët peugah njan bandum
buët ‘WN’.
Pakri trôk haté Zaini Abdullah Cs geutém
peububuët buët2 peubitjah-blah bansa Atjèh njang teungoh
seungsara njoë; djak peugot KUDETA watèë WN teungoh
nadak; tham ureuëng handjeuët lé djak djaga WN watèë
malam, sita aneuk guntji P.O. Box bak djaroë ureuëng deungon
hana alasan meu-ubé suma; trôk ‘an ureuëng binoë
dan aneuk miët handjeuët lé djak intat peunadjôh
dan djak saweuë WN; limong droë rakan seutia geutanjoë
njang ka geuhei sidroë-droë lé Toto Zaini dan M.Jamil
Amin geupadan ‘koh’ kamoë tapi han geutém dan geukeuneuk
tanjong lansông keudroë bak WN, sampoë trôk ‘an
ureuëng2njan keudroë ka keunong koh djinoë; dan keuneulheuëh
WN kadji- peugot lé awaknjan keu ‘Wali sjèëdara’
kon lé keu Wali Negara. Sabab, njang tinggai sadjan WN djinoë
tjit sjèëdara bandum, seulaén Bakhtiar Abdullah.
Bakhtiar djisokong sireutôh persen peukara koh kamoë lhèë
droë njoë dan, meunurôtdjih, meunjo ‘WN’ ka neutjok
peunutôh koh, ”pajah ta-ikôt dan han djeuët tanjong
pakon. Meunjo na ureuëng tanjong di Malaya, peugah mantong hana
teupeuë” (batja lampiran VIII watèë ureuëng limong
droë meurumpok ngon WN). Adak pih WN njang tjok peuneutôh
pih pajah tatanjong tjit - peuë lom tateupeuë njan buët
Toto Zaini dan Bakhtiar keudroë. Bahthatpih Bakhtiar ka 15 thôn
tinggai di Eropa, tapi deuh ulèë djih sidumnan dhoë;
keudjih hana makna sapeuë lé beuna atawa salah; narit2 lagèë
‘mupakat’, ‘musjawwarah’, ‘demokrasi’ dan ‘meuduëk-duëk untôk
tuka pikéran’ hana arti meubatjutpih bak djih. Bak haté
djih ureuëng Atjèh djinoë mantong geuhudép lagèë
bak awai2 thôn 45, jôhgoh beureutôh Prang Tjumbôk
- watèë nanggroë mantong dalam djaroë ulèë
balang. Njan kudoë2 ureuëng keuneuk peudjak politék
luwa nanggroë AM?
Bahpih dumnan djeuheut buët dan rantjana peubitjah-blah
bansa ulèh padum2 droë paranoid di Sweden, teutapi na tjit
sidroë-dua ’djaroë2 kuto’ di Malaya dan Singapura njang rôh
bantu awaknjan? Meunurôt Teuku Sarong Samidan, peukara koh ureuëng
lhèënjoë kalheuëh geumupakat deungon "ureuëng
ateuëh2" njang "meuteuntèë-teuntèë".
Kamoë akan seunang that haté meunjo ék meuturi deungon
"ureuëng2 ateuëhnjan". Sabab, soë mantong
njang rhôh bantu dan peubeuna buët peubitjah blah bansa njoë,
wadjéb djitanggông- djaweuëb dônja-akhirat peuë
njang teudjadi ukeuë njoë akibat nibak buët djeuheutnjan.
Dan, meunurôt kamoë teupeuë, njang djeuët keu tuleuëng-
rhuëng dilikôt buët Toto Zaini Cs njoë, seulaén
Zakaria Saman, nakeuh padum2 droë keuturônan Atjèh
njang hana djitupat Atjèh, hana djitu’oh adat-reusam Atjèh,
hana rumoh di Atjèh dan hana sidroë sjèëdara
awaknjan njang na teupèh atawa rhôh dalam buëtnjoë
di Atjèh. Paranoid atawa paranoid psychosis - istilah éleuméë
djiwa - meumakna watèë sidroë2 ureuëng djitjuriga
keu gob laèn deungon hana bukti sapeuë, hana sidroë
ureuëng njang djeuët djipeutjaja, tindakan dan narit ureuëng
laén sabé djipham meubalék atawa negatif dan bak
simannjan na saboh peurasaan sang-sang bandum ureuëng hana galak
keu djih. Sibagoë tjunto: Watèë rakan-rakan dari Sweden
djak u Libya djak bantu WN latéh ureuëng Atjèh dan
lheuëhnjan na padum2 droë geubri tugaih woë u Malaya,
maka deuh tadeungo dudoë haba2 nibak ureuëng2 di Sweden njang
hana djak bak latéhan ( seulaén Adam Umar njang ban trôk
u Sweden, laén bandum sjèëdara WN ) bahwa: "awaknjan
djidjak u Libya tjit galak droë mangat meuteumeung tikèt
pré djak woë u Malaya." Dan rakan2 geutanjoë njang
djeumot atawa aktif bantu WN, djipeugah "djak mita pangkat dan
galak djeuët keu ulèë". Syarif Göran Usman
(Syarif njoë ka geutamah nan ureuëng Sweden "Göran"
di teungoh2, mungkén han séb nan njang geubôh lé
ureuëng Thjik di gampông ) nakeuh salah sidroë njang
djeumot bantu WN, dan rakan njan keudroë le that go djikheun lé
sjèëdara droë-geuh ka "galak keu ulèë,"
ka "raja geupijah ngon ulèë" dan le laén2
lom. Menantjit peuë njang keudjadian ban-ban njoë watèë
Yusuf Daud dan Syahbuddin AR. gisa dari Konggrès UNPO di Estonia,
dan kareuna na hasé batjut maka uléh sjèëdara2
WN disinoë deungon trang2 dan hana malèë meubatjutpih
djipeudeuh hana galak djih peuë njang geutanjoë teumeung di
Estonia. Uléh M. Jamil Amin, dalam rapat di rumoh Yusril, djikheun
lagèënjoë: "Peuë watèë gata (Yusuf
Daud) djak u Tallin go njoë leubèh meuhasé nibak
Teungku djak?" Paranoid Psychosis nakeuh saboh peunjakét
djiwa tjit, njang meunjo hana bagah tapeu-ubat, sipeusakétnjan
akan djeuët keu Psychopat. Dan kamoë
lhèënjoë sibutôidjih kalheuëh djitimbak
maté adak na beudé bak djaroë awaknjan uroënjoë.
Supaja mangat tateupeuë pakriban neuduëk peukara
njang butôi maka peureulèë tasidék padum2 boh
sjoë dan asai-usui nibak keudjadian njoë.
Kamoë njang tren djaroë dimijubnjoë,
Tgk. Daud Husin, Syahbuddin A.Rauf dan M.Yusuf Daud, lhèë
droë njang ka Toto Zaini Cs "peutubiët" nibak Atjèh
Meurdèhka deungon hana sah dan hana alasan sapeuë seulaén
nibak untôk kepenténgan droë keuneuk djak ukeuë
deungon hana pajah peububuët keu peurdjuangan meubatjutpih, deungon
njoë kamoë peutren padum2 boh lapôran dan keudjadian
njang meusambông langsông deungon buët peubitjah- blah
peurdjuangan Atjèh Meurdéhka di Eropa dan Malaysia dan
mungkén tjit meu-’euë trôk u Atjèh ukeuë-tameulakèë
bèk!
PEURISTIWA MEUNTROË MALEK TEUKA
(uroë 16 Djanuari, 1997)
Bak uroë Rabu 15 Djanuari 1997, poh 8.30 malam,
Syahbuddin A.Rauf taloëpun Yusuf Daud brithèë bahwa
Meuntroë Malek dan Zakaria Saman akan trôk u Sweden singoh
beungoh. Syahbuddin geuteupeuë peukara njoë rot peurumoh-geuh,
Kamaraini Usman, njang keubeutulan meurumpok deungon Teuku Hasan Ibrahim
watèë seumeurah dimijub bunoë uroë. Jôhgohlom
njan Syahbuddin kalheuëh taloëpun Abu (Teungku Daud) teutapi
Abu keudroë hana neuteupeuë-sapeuë - hana soë brithèë.
Njang djeuët keu su-euë, pakon Meuntroë teuka go njoë
geurahsia bak padum2 droë kamoë? Watèë Bakhtiar
djak bak Teuku Hasan dan brithèë peukara trôk Meuntroë
Malek, uléh Maddawiyah, peurumoh Bakhtiar, djikheun: "peuë
tjit neupeugah bak lôn rahsia bunoë?" Bakhtiar djidjaweuëb
: "Alah, peuë rahsia! Euntreuk kon geuteupeuë tjit !
Biasa djih watèë trôk djamèë,
peuë lom djamèë djuôh, peuë lom djamèë
neugara, sabé geubri thèë bak bandum dan soë
njang na watèë djak prèh u lapangan-kapai-pho. Tapi
trôk Meuntroë go njoë meulaén that nibak trôk
njang ka-ka ulikôt. Sidék keunoë sidék keudéh,
meuteumeung haba bahwa Bakhtiar Abdullah dan dua droë laén
lom na di rumoh Toto Zaini, akan beurangkat djak prèh Meuntroë
u Arlanda poh 12 malam euntreuk. Djadi kamoë djinoë, Yusuf
Daud, Abu, Adam Umar dan Syahbuddin, njang teulat teupeuë peukara
Meuntroë trôk, hana lé hireuën meubatjutpih sabab
njang atô buëtnjan nakeuh Toto Zaini dan Bakhtiar Abdullah.
Bèk treuk djak pakat prèh u lapangan pho, meudjibrithèë
pih hana bak kamoë.
Abu na dalam keuadaan sakét, ka siminggu hana
keumah tren dari rumoh. Uroënjan ladju, uroë Djum’at, Abu
taloëpun Meuntroë dan Zakaria Saman bak rumoh Mustafa, utjap
seulamat trôk dan lakèë watèë keuneuk
meurumpok deungon Meuntroë. ‘Oh sineungoh, uroë Sabtu, Yusuf
Daud djak meurumpok Zakaria Saman dan peugah2 haba na meudua-lhèë
djeuëm tapi hana meurum- pok ngon Meuntroë sabab hana trôk
geuwoë sampé karab djeuët puka puasa. Zakaria Saman
teuka u rumoh kamoë uroë Seulasa teutapi Meuntroë ‘sibôk’
that, han meuteumeung meurumpok ngon Abu bahthatpih ka dua-lhèë
go Abu taloëpun-seudangkan u rumoh2 laén lingka rumoh kamoë
kalheuëh djidjak peurawôn lé Bakhtiar bandum.
Toto Zaini, Bakhtiar Abdullah dan Syarif Göran
Usman, awaknjan lhèë karab tiëp uroë sabé
sibôk duëk rapat, meudjan-djan di rumoh WN, meudjan-djan
di rumoh Toto Zaini, seudangkan kamoë lhèë hana rôh
lé dalam sapeuë rapat. Kamoë teupeuë dudoë
bahwa Toto Zaini dan Syarif Göran (meungaku keudroë) geutjok
pré keuridja lhèë uroë sapo untôk peutimang
Meun- troë.Meuseuké that dalam seudjarah Atjèh di
Sweden Toto Zaini geutém tiëk buët lhèë
uroë untôk kepenténgan Atjèh Meurdéhka!
"Njoë musti na rantjana sipeuë-peuë," meunankeuh
kamoë piké. Dudoë kamoë teupeuë lom bahwa
Usman sikeuluarga (hôn Toto Husaini dan meulintèë
Meuntroë) na geuba u rumoh Toto Zaini dan éh di rumoh Syarif
Göran Usman. Njoë saboh keudjadian njang paléng gandjé!
Biasadjih, meunjo kamoë rôh marit deungon salah sidroë
nibak hôn Toto Husaini watèë meupakhôk bak djalan
dan na djikalon lé sjèëdara2 WN disinoë, kamoë
akan geuhei lé WN gepeuingat deungon kreuëh that dan malah
na njang pajah peusumpah sigo treuk. Djadi tindakan Toto Zaini Cs njoë
hana keumah kamoë pham meubatjutpih,dan Abu (Teungku Daud) neutaloëpun
langsông WN dan neutanjong peuë Usman kalheuëh WN peumeu’ah
atawa hana. WN neudjaweuëb lagèënjoë:
"Ulôn bri izin keu Malek djidjak meurumpok
ngon aneuk djih - hana leubèh nibaknjan. Peukara Usman, Mahkamah
Nanggroë Atjèh njang peuputôh singoh peuë geupeumeu’ah
atawa hana," lagèënjan djeunaweuëb WN keu Abu
.
Meunjo meunan djeunaweuëb WN, pakon tjit Toto Zaini
beuhe that geuba Usman u rumoh dan geulawan WN deungon trang-trang ?
‘Ohlheuëh Meuntroë Malek siplôh uroë
disinoë dan kalheuëh peuteuntèë tikèt djak
gisa u Singapura, barô geutaloëpun geudjak meurumpok ngon
Abu. Keu kamoë njan memakna saboh hai njang paléng luwa-biasa.
Tjit sipeuë sagai njang kamoë piké sabé: "Pakon
keuh djeuët lagèënjan dan pakon awaknjan djidjak peupaké
kamoë deungon Meuntroë"? Teutapi bak watèë
njan kon Zakaria Saman ka djikheun bak Ramli Abubakar lagèë
njoë: "Ramli, kah bèk meutadjô-tadjô ukeuë"!
Peuë makna njan? Uroënjoë, watèë lapôran
njoë teupeutren, ka leubèh trang lom peuë njang baroë
kon meubreum-breum. Rupadjih program keumukoh njan ka leubèh
awai dirantjana.
WN SAKÉT
( uroëbuleuën 15 Mai, 1997 )
Hana tréb lheuëh Meuntroë dan Zakaria
Saman gisa u Singapura, WN deungon tiba-tiba ka sakét. Sakét
WN go njoë meulaén that deungon sakét2 baroëkon.
Disinoë handjeuët teupeugah deungon trang2 that pakriban sakét,
sabab meusambông deungon peukara nanggroë.
MEUSAPAT DI RUMOH RAMLI ABUBAKAR
(uroëbuleuën 18 Mai, 1997)
Malam njoë kamoë beuët Yasin meudô’a
keu WN beubagah puléh dan tjok peuneutôh peuë musti
peugot. Hasédjih: Brithèë bak Karim di Amerika; brithèë
bak Meuntroë di Singapura, teutapi handjeuët meuthèë
bak umum sabab njoë na peungarôh ateuëh politék
luwa dan dalam nanggroë Atjèh. Tugaih brithèënjoë
teupeudjaroë bak Toto Zaini dan Bakhtiar Abdullah. Dudoë teuteumeung
haba bahwa pakriban WN sakét ka butjo di Malaya. Soë peu-
butjo,Wallahu Alam !
MEUSAPAT DI RUMOH TOTO ZAINI
( uroëbuleuën 7 Djuni, 1997 )
Dalam atjara puka rapat, Toto Zaini ( batja: Toto balet
luka dan djarôm ureuëng sakét) peurintah bak Bakhtiar,
antara laén, (1) supaja peubateuë bèk djak hadé
bak konggres UNPO di Estonia dan (2) peuë mantong peukara supaja
brithèë bak Meuntroë di Singapura.
‘Ohlheuëh kira2 sidjeuëm musjawwarah dan tuka2
pikéran keu dua boh peukara diateuëh bunoë, keuneulhuëh
keumah tjok saboh keusimpôlan: 1. Peukara UNPO: Konggres Sidang
Umum UNPO di Estonia pajah hadé, dan dua droë delegasi njang
teudong nibak Bakhtiar Abdullah dan Yusuf Daud akan teukirém
u Estonia ( Toto Zaini deuh hana seunang deungon peuneutôh ureuëng
ramè njoë ). 2. Bandum peukara tapeudjak lagèë
ka neugaréh uléh WN atawa lagèë njang ka biasa
WN peugot, dan meunjo na peukara2 njang meusangkôt deungon Malaya
dan han keumah tjok peuneutôh disinoë maka atranjan taseurah
bak Meuntroë ( Toto Zaini hana seunang tjit sabab meu- keusud gobnjan
dumpeuë taseurah bak Meuntroë dan peugot di Malaya - ureuëng
di Sweden bèk peugot sapeuë lé, geu-éh2 mantong
lagèë gobjan dan djôk péng keu negara 2-3 reutôh
kronor sibuleuën ). Seulaén nibak dua peukara njoë,
meunjo na surat2 dari hubôngan luwa pajah ba dalam rapat, meupakat,
djaweuëb dan bak WN handjeuët peuthèë sapeuë.
Watèë rapat karab habéh na saboh peukara treuk njang
goh seuleusoë nakeuh peukara rumoh WN. Dalam kesempatannjan, Toto
Zaini geukheun lagèënjoë: "Meunjo han séb
pèng ngon bajeuë siwa rumoh Teungku, pajah peubateuë
djak bak rapat UNPO ." Keuneulheuëh, bandum peukara keumah
peuputòh.
MEUSAPAT DI RUMOH TEUNGKU JALIL
( uroëbuleuën 14 Djuni, 1997)
Habéh beuët Yasin, lagèë biasa,
peugah keuadaan WN dan keuadaan di Malaya. Bakhtiar peunjata han keumah
djak bak Sidang UNPO kareuna na alasan2 pribadi njang han geutém
peugah dalam rapatnjan ( bandum ureuëng geuteupeuë Bakhtiar
ka keunong ‘tjulok’ Toto Zaini). Yusuf Daud dan padum2 droë laén
lom tunjok Syahbuddin A. Rauf keu gantoë, sabab rakannjoëpih
na peungalaman dan leubèh got basa Inggréh nibak njang
laén2.
MEUSAPAT DI RUMOH SYAHBUDDIN A. RAUF
(uroëbuleuën 12 Djuli,1997)
Toto Zani dan M. Jamil ka leupah woë u Singapura.
Keuadaan Wali na leubèh djroh batjut, dan dalam watéë
paneuk njoë kadjeuët teubiët dari rumoh sakét
dan woë u rumoh droë deungon sjarat, kalheuëh meudjandji
deungon Dokter di rumoh sakét, pajah na ureuëng satoh uroë
malam (24 djeuëm). Malam njan ladju kamoë duëk pakat
dan musjawwarah untôk susôn daftar djaga WN watèë
malam dan giléran djak intat peunadjôh WN ka teupeu- hudép
keulai.
MEUSAPAT DI RUMOH RAMLI ABUBAKAR
( uroëbuleuën 26 DJULI,1997 )
Yusuf Daud dan Syahbuddin A.Rauf bri lapôran peukara
hasé Sidang Umun UNPO di Estonia dan hubôngan2 barô
njang ka teudjalén. Dalam rapatnjan teupeutrang tjit peukara
rantjana masa ukeuë geutanjoë diluwa, antara laén,
meuhubông deungon pembitjaraan Delegasi Atjèh deungon Sekdjen
UNPO Michael Van Walt di Estonia, maka geutanjoë (1) akan takirém
saboh delegasi untôk djak marit bak Sidang Hak2 Asasi Manusia
di Geneva bak buleuën Agustus 1998 (2) akan ta kirém sidroë
atawa dua droë aneuk muda Atjèh dari Malaya u Markaz Rajek
UNPO di nanggroë Beulanda untôk djak sikula bahasa dan diplomasi
njang djipeunan deungon Internship Programme ( batja draft surat Yusuf
Daud keu Eliane dalam lampiran I, njang keuneuk kirém tapi hana
djadèh sabab ka karu njoë) dan (3) saboh Delegasi RMS njang
teudong nibak Otto Mattulessy dan Frieda Souhuat akan teuka u Sweden
bak akhé Agustus untôk djak bintjang peukara keurdjasama
jang rapat antara Atjèh, RMS, Timor dan Papua, seurta peukara
kursus diplomasi untôk musôh2 Indonesia njang akan djipeugot
di Geneva atawa New York uléh antara laén Ramos Horta.
Peukara djamèë njang akan teuka njoë dan program njang
akan geuba, uléh Delegasi Atjèh kalheuëh marit panjang2
watèë di Estonia, dan kalheuëh brithèë
tjit bak WN bahwa meunjo droëneuhnjan hana meutamah djroh, maka
rantjana djamèë teuka pajah tapeubateuë. ’Oh habéh
lapôran Konggres UNPO, uléh ureuëng ramè geulakèë
bak Toto Zaini supaja peugah batjut haba dari Malaya. Meunurôt
Toto Zaini, di Malaya dumpeuë djroh-djroh; ureuëng hana rhet
seumangat; pèng keu pha kamèng teungoh peusapat ladju;
dan peukara WN sakét hana ureuëng teupeuë ( haba dari
Malaya na kira2 10 minet) .
MEUSAPAT DI RUMOH YUSRIL ABDULLAH
( uroëbuleuën 2 Agustus,1997 )
Malamnjoë, uléh ureuëng rame lakèë
haba batjut bak M.Jamil Amin njang ban woë dari Malaya meu-ikôt-ikôt
deungon Toto Zaini. Haba M. Jamil na leubèh le batjut nibak haba
Toto Zaini minggu njang ka ulikôt. Haba njang paléng su-uëm
malam njoë nakeuh peukara Yusuf Daud woë u Malaya djak peugah
‘ politék luwa nanggroë AM nol ‘ bak thôn 1994. Toto
Zaini dan M. Jamil seurang Yusuf Daud peukara ‘nol’ njan dan meudong
keubit2 bahwa Yusuf Daud na djikheun narit njan. Watèë Yusuf
Daud tanjong pat geu- deungo habanjan, geudjaweuëb nibak ‘ureuëng
njang got-got’ tapi handjeuët peugah nan. Seudangkan Bakhtiar Abdullah,
Yusril Abdullah, Ramli Abubakar dan Mustafa Jalil njang na di Malaya
bak thôn 1994 dan na di Malaya lom padum2 buleuën njang ka
ulikôt, bandum ureuëng njan, watèë Yusuf Daud
peuzinab, geu-ék saksi bahwa peukara ‘nol’ njan hana soë
meutjeukot dan hana tom soë deungo di Malaya. Djadi pakon tjit
Toto Zaini dan M.Jamil njang hana leubèh lhèë uroë
tinggai di Malaya dan njan phôn geukalon muka ureuëng Atjèh
‘ohlheuëh 15 thôn diluwa, geupeugah njan peukara ‘paléng
serius’ dan ‘ kadjeuët keu haba rajek’ ban sabohnjan? Kareuna awaknjan
keubit meudong, maka uléh Yusuf Daud meudjandji peukaranjan akan
geusidék deungon butôi ( batja surat Yusuf Daud keu Abi
dan bang Ilyas dalam lampiran II ). Njoë saboh bukti bahwa awaknjan
dua, seulaén djak meurumpok ngon ureuëng tjhik dan sjèëdara,
woë u Malaya go njoë na meukeusud2 njang paléng kuto.
Peureulèë teupeutrang disinoë bahwa sjèëdara2
WN di Sweden han tom got saré keudroë-droë - sabé
djimeujeuh - leubèh2 antara Syarif Göran deungon M. Jamil
Amin tjit lagèë ‘mië ngon asèë’. Ban-ban
njoë Syarif Göran na geupeugah bak kamoë lagèënjoë:
"Hana kuteupeuë sagai, bang Jamil seulama geuwoë di
Malaya tjukôp "snäll" (basa Atjèh: got akai)
ngon drokuh - kajém that geutaloëpun". Disinoë
pih deuh tjit bahwa Toto Zaini dan M. Jamil na geupuwoë ‘inspirasi’
barô dari Malaya. Meunjo keuneuk peububuët buët rajek2,
awaknjan ka pajah djimeusaboh dilèë siat saré keudroë-droë-djih.
PEURISTIWA TRÔK DJAMÈË DARI BEULANDA
(uroë 29 Agustus 1997 )
Bak uroë Lasa malam, watèë giléran
M. Jamil jaga WN, na trôk saboh fax dari Frieda (RMS), awaknjan
akan trôk u Stockholm uroë Djum’at supôt dan woë
u naggroë Beulanda uroë Aleuhad supôt - meumakna dua
uroë punoh awaknjan di Sweden. Kareuna M. Jamil njang teurimong
fax maka gobnjan geubrithèë bak ‘rakan2geuh’, Toto Zaini
dan Bakhtiar, malam njan ladju untôk djaweuëb faxnjan dan
peugot program. Singoh uroë, uroë Rabu, Bakhtiar taloëpun
padum2 droë ureuëng brithèë peukara djaméë
teuka dan kheun lom "bandum program kalheuëh lôn atô".
Program njang kalheuëh Bakhtiar ‘peugot’ nakeuh lagéënjoë:
(1) Djak prèh u lapangan kapai pho sidroë mantong
- hana meusoë lom - dan puwoë deungon teksi(2) Peu-éh
di rumoh Syarif, padjôh bu di rumoh Syarif dan maguën lé
peurumoh Syarif tjit (3) Uroë Sabtu poh 10 beungoh, awaknjan
ba u rumoh WN dan peumeu rumpok deungon WN kira2 siteungoh djeuëm,
sabab WN handjeuët neumarit panjang2 (4) Uroë Sabtu
lheuëh bu luhô, peugot ‘atjara resmi’. Toto Zaini dan M.Jamil
akan ‘ marit panjang2’ deungon Delegasi RMS peukara program njang awaknjan
ba dan urusan2 luwa laén lom. Dalam atjara njoë kamoë
laén meusidroë pih handjeuët deungo awaknjan peugah
haba, dan (5) Meunjo ureuëng2 laén - rôh ureuëng
inong dan aneuk miët - keuneuk meurumpok, djeuët djak uroë
Aleuhad. Njan pih meunjo djeuët bak Syarif - ureuëng po rumoh.
Biasadjih, watèë WN mantong teuga, meunjo
trôk djamèë luwa lagèënjoë, sabé
neupeugot rapat dan neulakèë pikéran pakriban tateurimong
djamèënjan, lagèë tjunto pat tapeu-éh,
di rumoh atawa bak hotel; padum na pèng nanggroë, menjo
han séb, padum sapo ék peuteubiët; soë atawa
padum droë djak prèh dan soë djak intat u lapangan
kapai pho; peuë ék bus atawa ék teksi dan laén2
lom njang pajah mupakat. Njoë peukara njang ka WN peubuët
meuplôh-plôh go dan sabé lagèënjan neupeugot.
Teutapi uroënjoë watèë WN sakét, Toto Zaini
Cs geutadjô-tadjô ladju deungon hana éleuméë
dan tjok peuneutôh sabé dalam ‘rapat ubit’ di rumoh droë-geuh.
Watèë ureuëng ramè geutaloëpun geutanjong
peuë program njang ka geu-atô dan pakon hana musjawwarah,
uléh awaknjan djiboh-boh puntja: Toto Zaini peugah Bakhtiar njang
atô bandum, Bakhtiar peugah ‘kamoë lhèë njang
mupakat’ dan peusiliëk batjut ngon WN, Syarif peugah ‘Bang Jamil’
(M. Jamil) njang peugot programnjan. Malah Bakhtiar Abdullah watèë
ureuëng teumanjong na djidjaweuëb lagèë njoë:
"Keupeuë droëkeuh peureulèë teupeuë
peukaranjan?" Tjit sipeuë sagai njang awaknjan teumakôt
that : duëk rapat dan mupakat!
Keuadaan ka mulai gawat. Peukara hana that paih saré
keudroë-droë disinoë, uleh Toto Zaini Cs ka geupeudeuh
bak rakan geutanjoë diluwa. Keudjadian watèë Meuntroë
teuka uroënjan ka meu-ulang lom, deungon geupeusè kamoë
lhèë ( Abu, Syahbuddin dan Yusuf Daud) supaja djeuët
meurumpok ngon awaknjan uroë2 keuneulheuëh that (njan pih
meunjo djeuët bak ureuëng po rumoh), keuneuk peudeuh bahwa
kamoë lhèënjoë ‘sidumnan hana peunténg’
diluwa. Tapi njan han keumah djipeugot sabab awak Maluku djiteupeuë
soë njang peubuët-buët dan bantu WN diluwa. Yusuf Daud
dan Syahbuddin A.Rauf nakeuh dua droë ureuëng Atjèh
njang kajém that meurumpok dan marit2 deungon Frieda dan Otto
Mattulessy dalam forum2 Internasional di den Haag, Geneva dan Estonia;
kalheuëh éh di rumoh awaknjan meusigo-dua dan kalheuëh
peu-éh di rumoh kamoë meudua-lhèë go. Thôn
1987, watèë gisa dari Lybia, Yusuf Daud geubri tugaih lé
WN djak meurumpok deungon Tuan Manusama dan éh dua malam di rumoh
Frieda. Thôn 1995, WN dan Yusuf Daud hadé bak rapat UNPO
di den Haag seulama lapan uroë, tiëp uroë meurumpok deungon
Frieda dan Otto Mattulessy dan keunong undangan padjôh bu bak
rumoh Frieda deungon rakan2 dari Timu-Timu. Thôn 1997 ban-ban
njoë, Yusuf Daud dan Syahbuddin AR ban lheuëh meurumpok mantong
dan tinggai sapat deungon Frieda seulama sigo Djum’at di Estonia dan
kalheuëh marit panjang2 deungon kamoë peukara rantjangan dan
program awaknjan teuka u Stockholm. Djadi deungon djipeusè kamoë
dua bèk rôh dalam ‘atjara resmi’ njang kalheuëh Bakhtiar
‘atô’, maka Toto Zaini Cs deungon hana sadar dan hana éleumèë
ka geupeudeuh langsông bak awaknjan bahwa Atjèh Meurdéhka
di Sweden ka bitjah dua. Kamoë piké Toto Zaini Cs han geupeugot
buët2 lagèënjan meunjo na rôh geupiké
meu-ubé padé keu kepenténgan bansa dan negara diluwa
nanggroë. Teutapi meunurôt kamoë kalon keudroë,
Toto Zaini dan M. Jamil hantom geupiké keu peurdjuangan meu-ubé
suma - bèk treuk ubé padé.
Kareuna hana meuteuntèë sapeuë padjan
kamoë djeuët meurumpok ngon djamèë2njan dan untôk
tôp2 batjut bak awaknjan peukara geutanjoë mupa- rikah, maka
kamoë lakèë bak Toto Zaini via Syarif Göran supaya
Frieda dan Otto padjôh khanduri uroë Sabtu supôt di
rumoh kamoë ( rumoh Yusuf Daud ) dan soë2 laén njang
keuneuk meurumpok deungon awaknjan dua djeuët geudjak meurumpok
tjit. Kareuna kamoë hana djipeurôh lé dalam atjara
awaknjan - mulai trôk Meuntroë Malek uroënjan dan sampé
‘an uroë njoë - maka kamoë pih hana meu-undang Toto Zaini
Cs u rumoh kamoë dan teutjok peuneutôh teujuë djak tuëng
awaknjan deungon teksi bak Syahbuddin AR. Kareuna Toto Zaini dan Syarif
Göran hana kamoë undang, maka Syarif taloëpun Teuku Sarong
juë djak u rumoh kamoë bahthatpih hana undangan. Teuku Sarong
nakeuh sidroë ureuëng njang galak that ba ba haba, karab ubéna
ureuëng disinoë - leubèh2 sjèëdara WN -
kalheuëh geupeupaké lé gobnjan. Peuë meukeusud
awaknjan? Pakon awaknjan sôsah that watéë sigo hana
kamoë undang padjôh bu, seudangkan watéë siplôh
uroë Meuntroë Malek disinoë uroënjan, hana meusigo
kamoë djipurôh dalam rapat - bèk treuk djiundang padjôh
bu? Dan njoë djikeuneuk peugot sigo treuk lagèënjan
ateuëh kamoë? Peuë na geupiké lé Toto Zaini
Cs kamoë keuneuk peubrôk gobnjan? Meunjo kamoë keuneuk
peugotnjan, njan ka keumah kamoë peugot ka siplôh thôn
ka ulikôt - hana halangan sapeuë keu kamoë. Malah njang
na tjit kamoë tôp2 sabé ubéna kesalahan dan
kekurangan sjèëdara2 WN njang na di Sweden, teutapi uroënjoë
njan njang djibalah keu kamoë? Woë u Malaya djak ba haba brôk
keu kamoë, gisa u Sweden puwoë haba brôk keu kamoë
dan djak ba haba fitnah keunoë-keudéh. Dan keuneulheuëh
juë ‘koh’ kamoë bak WN.
Peuë njang hana djiteupeuë lé awaknjan
bahwa siteungoh ureuëng di Sweden djeuët takheun ureuëng
teupeuë peukara Malaya seudangkan Toto Zaini dan M. Jamil keudroë
hana geuteupeuë sapeuë sabab hantom na kontak u Malaya.
Uroë Sabtu poh 6.30 supôt, Syahbuddin AR,
Otto dan Frieda trôk u rumoh Yusuf Daud deungon teksi. Lheuëh
atjara ramah-tamah dan peuturi ngon bandun ureuëng binoë dan
aneuk miët, rôh keuluarga Teungku Jalil, keuluarga Ramli,
keuluarga Yusril, keuluarga Adam dan keuluarga Syahbuddin, kamoë
bandum makeuën2 meusigo sira meutuka-tuka pikéran keu hai
perdjuangan. Habéh khanduri, kamoë djak duëk u bilék
djamèë lom dan disinankeuh kamoë marit2 mulai poh 7.30
sampé poh 11.30 dalam dumpeuë peukara: peukara masa ukeuë
UNPO, peukara gantoë Sekdjèn UNPO kareuna Michael Van Walt
ka djisurôt, peukara peuranan Steering Committee, peukara Regional
Coorperation for Asia-Pacific dalam UNPO, peukara Fund Raising For Fact-Finding
Mission, peukara Diplomacy Trainings, peukara Internship Programme dan
le peukara2 laén lom njang teubahaih malam njan. Dalam program
njang kalheuëh Bakhtiar ‘atô’, lheuëh bu tjot urë
bunoë, Otto dan Frieda akan marit ‘ panjang2’ deungon Toto Zaini
dan M. Jamil dalam ‘atjara khusus’. Teutapi watéë Yusuf
Daud taloëpun Syarif poh dua uroë bunoë geupeugah Otto
dan Frieda ka djidjak éh, seudangkan Toto Zaini dan M. Jamil
na disinan dalam ‘atjara khusus’ - dua awaknjan? Watèë Yusuf
Daud tanjong bak Otto dan Frieda peuë hasé pembitjaraan
deungon Toto Zaini dalam ‘atjara khusus’ bunoë uroë, awaknjan
dua djimeungiëng- ngiëng dan djikhém ubé raja
sampé2 kamoë laén khém tjit, dan lheuëhnjan
Otto djikheun: "kami tidur puas sekali tadi, mulai djam dua sampai
djam enam". Pakon djeuët keu lagèënjan? Frieda,
watèë djimarit basa Meulaju meudjampu siteungoh deungon
basa Inggréh dan djingui istilah2 lagèë meutuléh
diateuëh bunoë. Toto Zaini han keumah geupham istilah2njan
sabab hantom geuhadé meusaboh rapat UNPO atawa rapat Badan Hak2
Asasi Manusia di Geneva, peuë lom kamoë teupeuë gobnjan
hantom geuseutot atawa geubatja peukara perdjuangan AM di luwa. Seulama
siplôh thôn njoë, gobnjan geupiké 100% tjit
keu karir dan famili-geuh - kon keu peurdjuangan. Njankeuh sabab pakon
dalam ‘atjara khusus’ Otto dan Frieda djidjak éh, dan njoë
hai2 njang kalheuh kamoë duga akan teudjadi - saboh keudjadian
njang peumalèë droë dan peumalèë bansa
tjit.
PEUNJATA DAN PADAN KOH UREUËNG LHÈË
(uroë 7 September, 1997)
Meuhubông deungon peristiwa trôk djamèë, maka
mulai uroëbuleuën 5 September (siminggu lheuëhnjan ),
trôk haba dari Bakhtiar bahwa WN ka ‘sihat’, hana peuë djaga
malam dan hana pajah intat peunadjôh lé keu WN. Singoh
uroë, watèë Yusril Abdullah djak intat surat keu WN,
aneuk guntji kantô pos geutjok pulang deungon hana geupeutrang
pakon. Uroëbeuleuën 7 september, 1997, Tengku Jalil Ismail,
Mustafa Jalil, Ramli A. Bakar, Yusril Abdullah, Adam Umar dan Teuku
Hasan Ibrahim, keunong hei u rumoh Toto Zaini Abdullah sidroë-droë
- kon meusigo bandum - untok geupadan ‘koh ‘ atawa ‘peutubiët’
kamoë lhèë droë dari Atjèh Meurdéhka.
Haba leungkap keu peukara njoë, batja su-euë-djaweuëb
ureuëng njoë bandum deungon Toto Zaini dan M. Jamil Amin dalam
lampiran2 III, IV, V, VI dan VII!
Kareuna ureuëng2 njang geuhei lé Toto Zaini
dan M. Jamil Amin han geutém teurimong djak koh kamoë lhèë,
maka ureuëng2njan pih ka keunong koh tjit: handjeuët lé
meurumpok ngon WN (trôk bak aneuk miët tjut-tjut dan ureuëng
binoë), han geutuëng lé pèng nanggroë dan
laén2 lom. Teutapi ‘ohlheuëh lhèë go Djumat
meupuwai-puwai dan kareuna han ék lé geugulam dabeuëh
njang geuhon that ateuëh bahô-geuh, maka uléh Toto
Zaini dan M. Jamil Amin geuhei Teungku Jalil dan Mustafa untôk
‘peugot’ keulai dan ‘peu-ubit’ karu2njoë seureuta geubri watèë
keu Teungku Jalil djeuët meurumpok deungon WN bak uroë Satu,
tanggai 27 September, 1997. Dan disinan keuh phôn that Toto Zaini
meungaku bahwa peukara koh ureuëng lhèë kalheuëh
geubri thèë keu ureuëng njang ‘meuteuntèë-teuntèë’
di Malaya dan Singapura. Lapôran leungkap peukara ureuëng
limong meurumpok deungon WN, batja dalam lampiran VIII!
KEUSIMPÔLAN NIBAK KAMOË:
Watèë kalheuëh tabeuët bandum
keudjadian dan lapôran2 njoë, mulai deungon trôk Meuntroë
Malek, trôk Otto Frieda dari nanggroë Beulanda, dan meu-akhé
deungon meurumpok Grup Limong deungon WN, maka alasan2 njang djingui
untôk ‘peutubiët’ kamoë lhèë dari Atjèh
Meurdéhka han djeuët keu alasan.
Alasan2 njang djipeuna lé awaknjan kadang2 atra
dawa batjut (meunjo na) dua plôh thôn njang ka u likôt
njang ka djipeurajek uroënjoë, atawa sikrèk narit njang
ka lhèë thôn njang ka ulikôt njang ka hana mupat
sumber lé njang ka djidjak peugot keu fitnah djinoë, atawa
tjit hana rôh teu-undang sidroë ureuëng bak padjôh
khanduri ban-ban njoë njang ka djipeugot keu sabab. Peukara njoë
handjeut keu alasan meubatjutpih untôk tapeutubiët sidroë-droë
ureuëng dari Atjèh Meurdéhka. Peuë lom tjara
peutubiëtpih kon tjara got - tjara kudéta. Phôn that
djidjak peusuna ubéna brôk kamoë bak WN, njang hana
djipeuna, njang ubit djipeurajek, dan djimoë-moë djijuë
‘peutubiët’ kamoë bak WN. Lheuëhnjan, kamoë handjeuët
lé djak meurumpok ngon WN keuneuk tanjong pakon kamoë ka
‘geukoh’ dan na limong droë sjèëdara geutanjoë
njang keuneuk tanjong peukaranjan bak WN, ureuëng2njan keunong
koh tjit - handjeuët lé meurumpok deungon WN. Pakon tubak
ék trôk keunan djipeububuët? Kamoë kira, meunjo
kamoë djeuët meurumpok deungon WN, awaknjan teumakôt
that sabab WN akan neudeungo haba kamoë. Kamoë (Teungku Daud,
Yusuf Daud dan Syahbuddin AR) njang ka sabé sadjan WN mulai dari
rimba Atjèh sampé u Eropa, meubuët deungon WN, djak
deungon WN ban sabohnjan, dan meudjan-djan éh saboh kama deungon
WN, uroënjoë meunjo keuneuk meurumpok deungon WN pajah meulalui
Toto Zaini dan M. Jamil Amin dan meunjo keuneuk marit deungon WN pajah
djideungo lé awaknjan dua. Peuë njoë njo buët
ureuëng normal? Bak hakikat, djinoë siat kamoë kana lapan
droë njang ka geupeutubiët nibak AM bahthatpih njang limong
droë njoë han djidjeuët peunjata. Djadi, kamoë lhèë
droë njoë hana meudeungo dari babah WN langsông bahwa
kamoë ka geukoh. Uléh sabab njan keuh maka kamoë peunan
buët awaknjan saboh ‘KOMPLOT ATAWA KUDETA’. Kudéta nakeuh
saboh reubôt kuasa njang teudjadi di nanggroë2 njang ka meurdéhka,
uléh pihak2 njang na kuasa dan teuga, lagèë di Afrika
dan Amerika Latèn. Teutapi kudéta njang Toto Zaini peugotnjoë
gandjé that: Phôn, Toto Zaini hana kuasa meubatjut bak
djaroë; keudua, nanggroë goh meurdéhka - peuë
njang geudjak reubôt?; dan keulhèë, bansa Atjèh
uroënjoë na dalam seungsara that - pakri rôh geupeugot
buëtnjan? Subatji piké peuë njang akan teudjadi meunjo
awaknjan na kuasa dalam djaroë uroënjoë, teuntèë
le that takuë njang ka putôh meunjo na soë teumanjong
mantong peuë njang awaknjan peugot - peuë lom tadjak kritik?
Watèë sidroë-droë ureuëng tapeutubiët
nibak perdjuangan, meumakna ureuëngnjan ka ta anggap peung- khianat,
dan uroënjoë kamoë lhèë kadjikira ‘peungkhianat’
ateuëh ‘alasan2’ diateuh beunoë? Ukeuë, seudjarah njang
djeuët keu saksi soë njang sibutôi djih pengkhianat.
Meunurôt keunira kamoë, njang butôi nakeuh lagèënjoë:
1. Toto Zaini Cs deuh hana galak meubatjutpih meunjo
Yusuf Daud dan Syahbuddin AR rôh ukeuë dalam peugot buët
diluwa, seudangkan gobnjan keudroë-geuh han geutém dan hana
keusanggôpan. Malah na tanda2, dari keterangan di ateuëh
bunoë, gobnjan geukeuneuk peuhabéh peurdjuangan Atjèh
Meurdéhka di luwa nanggroë. Teori kamoë njang laén
lom lagèënjoë: Meunjo peuët-blah droë kamoë
agam disinoë baroëkon meukarat, han séb teunaga, han
séb pèng, dan han séb watèë, pakriban
tjit Toto Zaini Cs keuneuk peudjak buët djinoë watèë
lheuëh geukoh kamoë lapan droë? Seudangkan njang tinggai
tjit padum2 droë treuk sagai - dan njan pih ureuëng2 ‘buta
haraih’. Bèk treuk geukeuneuk peubuët buët peurdjuangan,
meu-WN han keumah geupeutimang djinoë.
2. Meunjo kamoë lhèë hana ‘geupeutubiët’
nibak AM seulama WN mantong hudép, njoë mustahé keumah
geupeugot ukeuë meunjo WN hana lé singoh. Dan buëtnjan
hana mungkén tjit keumah geupeugot atawa geupadan WN meunjo droëneuhnjan
ka sihat - ka keumah neuseumiké lagéë biasa. Dan
njoë nakeuh saboh peuluweuëng meuih keu Toto Zaini Cs untôk
peudjak program njan djinoë ladju.
3. Tindakan ‘koh-meukoh’ njoë geutjok kareuna han
keumah geupeugot kri laén, han keumah peugot deungon musjawwarah
dan mupakat, sabab ureuëng di Sweden han geutém dan ureuëng
di Malaya dhit that njang turi Toto Zaini dan M. Jamil Amin.
4. Watèë ka keumah geungui saboh, Bakhtiar,
geuwoë u Malaya dan Singapura geudjak peuturi droë dan padan
padum2 boh ulèë di sidéh. Kareuna Toto Zaini sidumnan
ngeut dan ‘paneuk that antenne’, bak haté geuh sapeuë tan
na peukara lé meunjo kalheuëh geupeu-anggôk padum2
boh ulèë disidéh. Keu gobnjan pajah tapeurunoë
éleumèë masjarakat atawa éleumèë
sosial dilèë, jôhgohlom tapeudong ukeuë tajuë
hadap masjarakat. Meukon meunan, atra njang ka meuthôn-thôn
teudong keumah geupeureuloh dalam watèë si uroë. Untôk
bahan peutimang dan mangat neutusoê soë dan pakriban Toto
Zaini Cs njan, dimijubnjoë teupeutren padum2 boh su-euë untôk
geumita djeunaweuëb keudroë uléh njang batja dokumen
njoë:
1. Pakon Toto Zaini han geutèm djak saweuë
ureuëng geutanjoë njang teungoh latéhan di Lybia, mulai
dari grup phôn, keudua, keulhèë dan grup2 dilikôtnjan?
padahai uléh WN kalheuëh neujuë Toto Zaini dan kalheuëh
neumeudjandji bak teuntra bahwa gobnjan akan teuka; padahai Toto Zaini
djeuët geupré keuridja dalam sithôn 40 uroë deungon
hana gadoh pèng meu-siringgét-pih. Pakon han geutém
djak?
2. Watèë bansa geutanjoë teungoh djiélanja
dan djipoh geunap uroë di Atjèh, pakon Toto Zaini han geutém
djak peungon WN meusigo pih bak Sidang2 Badan Hak2 Asasi Manusia di
Geneva atawa bak Konggrès2 UNPO? Padahai Toto Zaini sabé
ureuëng njang phôn that geujuë dan geupakat uléh
WN. Dan di Sweden pih Toto Zaini hantom na geubantu WN salén
atawa teurdjeumah meusaboh artikel? Pakon gobnjan sabé geulawan
peurintah WN deungon trang2 ? Pakon???
3. Pakon bak thôn 1989, watèë Toto
Zaini geuwoë djak meurumpok ngon Ureuëng Thjik-geuh di Singapura
dan tinggai disinan sibuleuën punoh, han geutém tamong u
Malaya djak meurumpok ngon ureuëng Atjéh Meurdéhka
njang hudép sôsah that watèënjan? padahai uléh
WN ka neupeurintah Toto Zaini djak meurumpok ngon ureuëng2 geutanjoë
disinan, dan leubèh2 lom di Johor Bahru na ureuëng geutanjoë
watèënjan kira2 250 droë? Pakon Toto Zaini han geutém?
Pakon gobnjan teumakôt that meurumpok ngon ureuëng Atjèh?
4. Pakon Toto Zaini, ‘ohlheuëh siplôh thôn
teungeut (lagèë Aulia Tudjôh teubiët dalam guha,
hana geuteupeuë pèng dalam baluëm hana lagôt
lé) geubeudoh geudjak peunjata bak ureuëng2 njang ka 15
thôn di Sweden bahwa "ulôn njoë sidroë meuntroë,
ulôn njoë sidroë meuntroë dan ulôn njoë
sidroë meuntroë. Teungku Daud, Yusuf dan Syahbuddin, peuë
awaknjan !"
5. Pakon peurumoh M. Jamil meusigopih han geutém
djak ba bandèra Atjèh bak uroë sa Mai, bahthatpih
ka dua blah thôn tinggai di Sweden? Pakon peurumoh Syarif barô
dua go geudjak demonstrasi uroë sa Mai bahthatpih ka dua blah thôn
tinggai di Sweden? Dan pakon peurumoh Toto Zaini, bahthatpih sabé
keunong paksa, kajém hana djak ba bandèra seudangkan ureuëng2
binoë laén karab hana pré2 geupubuët buëtnjan
deungon hana pajah paksa? Pakon Lagèënjan?
6. Keuneulheuëh, kamoë lakèë bak
bansa Atjèh di Malaya supaja geukirém dua boh tikèt
keu Toto Zaini Cs untôk woë u Malaya dan geuduëk disinan
meu-sibuleuën, mangat meuturi ngon bansa-geuh, mangat geutu’oh
pakriban tahudép meumasjarakat, mangat geutunjum pakriban pajah
bak peusaboh bansa dan mangat djeuët ‘geubantah’ peuë njang
ka meutuléh dalam dokumen njoë - bèk njang na tjarong
tjit meubak ‘keumukoh’.
Meunankeuh dokumen njoë kamoë susôn
deungon butôi mangat djeuët keu bahan peutimang sjèëdara2
kamoë njang djuôh di Malaya dan Atjèh dan kamoë
seudia tjok tanggông-djaweuëb dônja akhirat ateuëh
kebenaran kandôngan djih. Kamoë meulakèë bak
Po Teuh Allah mudah2an Wali Nanggroë beu bagah puléh dan
beu-neuteumeung beuët dokumèn njoë. Kamoë njang
ka geu’peuteubiët ’ nibak Atjèh Meurdéhka njoë,
meudjandji ateuëh nan Allah dan Rasul, ateuëh nan bandum sjuhada2
njang ka kureubeuën bak bila bansa dan nanggroë bahwa kamoë
akan teutap meupubuët dan meusambông perdjuangan sutji njoë
ubé na teunaga dan keu-ahlian njang na bak kamoë, dalam
rupa peuë mantong, pat mantong, dan deungon rakan2 seutia kamoë
di Atjèh, di Malaya dan sadjan kamoë di Eropa.
Stockholm, 10 Oktober, 1997
Kamoë lhèë droë njang tren djaroë
dimidjubnjoë nakeuh:
Teungku M. Daud Husin
M. Yusuf Daud
Syahbuddin A.Rauf
______________________________________
Lampiran I
Stockholm, 29 Oktober, 1997
Eliane Provo Kluit
The Office of Secretary General
Javastraat 40A
The Netherlands
Dear Eliane,
During the recent General Assembly Meeting at Otepää,
Estonia, the delegation of Acheh had the opportunity to briefly discuss
with Michael Van Walt about the possibility of sending two or one young
Achehnese to the Headquarters of the UNPO as part of internship programme.
The outcome of the discussion was quite positive, and
we were asked by Michael Van Walt to contact you for further information.
We are interested in this programme and are very grateful if you could
provide us with more details such as finances, the duration of programme,
visa arrangement, and etcetera.
Thank you very much and we look forward to hearing from
you soon.
Yours Sincerely
Yusuf Daud
For Acheh Sumatra National Liberation Front.
___________________________________
Lampiran II
Stockholm, 6 Augustus, 1997
Sifeuët: Rahsia
Ukeuë njang Teugaséh
Fachruzzaman (Abi) dan
Abang Ilyas (Abu Effendi)
Dalam lindôngan Po
Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh,
Mudah2an Abi dan Bang Ilyas beuna sabé dalam
sihat wal’afiat.
Bak buleuën Djuli 1994, ulôn dan keluarga
na trôk langkah u Malaya dan meuteumeung saweuë droëneuh
bak Batèë Nam lhèë go. Phôn that ulôn
djak deungon keuluarga dan makeuën2 disinan; keudua ulôn
teuka khusus djak marit deungon ureuëng ramè; dan djak keulhèë
watèë ulôn marit deungon Arjuna dalam kama. Droëneuh
dan Bang Ilyas na rôh sabé deungo haba ulôn dalam
lhèë boh keuseumpatannyan.
Na padum buleuën lheuëh ulôn gisa dari
sinan, uléh Wali Neugara neuteurimong saboh surat dari Arjuna
njang geutèkén uléh leubèh 20 droë
laén lom. Asoë suratnjan, seulaén nibak djipeuhina,
djikheun beurangkapeuë keu WN dan keu peumimpin2 Atjèh Meurdéhka
di Malaya, natjit meutuléh lagèënjoë; "Meunurôt
Mohammad Yusuf Daud njang ban woë disinoë, keumadjuan Atjèh
Meurdéhka diluwa nanggroë NOL". Uléh ulôn
hana that teupakoë peuë njang Arjuna tuléhnjan sabab
djihnjan tjit ka hana butôi lé, dan njan pih hana djeuët
keu saboh peukara disinan atawa disinoë.
Uroënjoë, uroë 6 Augustus 1997, lhéë
thôn leubèh batjut lheuëh keudjadiannjan,na padum2
droë sjèëdara geutanjoë njang ban gisa dari Malaya
geupeugah bak ulôn bahwa peukara na ulôn kheun ”keumadjuan
Atjèh Meurdéhka diluwa nanggroë NOL! kadjeuët
keu saboh peukara njang ‘ paléng serius’ disinan dan peureulèë
sidék. Njang gandjé that nakeuh, pakon barô djeuët
keu peukara ‘ohlheuëh lhèë thôn?
Njang djeuët keu su-euë djinoë,peuë
butôi2 narit njang teupotnjan na djiteubiët dari babah Yusuf
Daud ???
Supaja peukara njoë bèk meubahuë-bahuë,
mangat djeuët tapeuséb ‘ohnan mantong, bèk djeuët
keu fitnah saré keudroë-droë dan bèk peubitjah
djamaah geutanjoë, maka ulôn lakèë bak droëneuh
bandua, Abi dan Bang Ilyas, supaja neumeurumpok deungon sile-le mungkén
ureuëng2 njang na hadé dan deungo watèë ulôn
marit di Batèë Nam,neubatja suratnjoë dan bandum droëneuh
wadjéb neu-ék saksi ateuëh nan Allah dan Rasul, peuë
na rôh ulôn marit narit njang diateuëh bunoë atawa
hana? Meunjo njang teu-ingat ulôn, hana meusidroëpih njang
na tanjong peukara keumadjuan diluwa nanggroë watèë
ulôn na di Batèë Nam .
Dimijubnjoë ulôn tulèh batjut peuë2
mantong njang ulôn teu-ingat. Seudangkan njang laèn2 lom
tugaih droëneuh bandum neu-ingat keulai keudjadian2 lhèë
thôn njang ka ulikôtnjan:
Watèë ulôn marit di Gombak Batèë
Nam,di keuë antara 20-30 droë ureuëng, meunurôt
teu-ingat ulôn , njang le that teumanjong disinan nakeuh Dô
Hamid . Antara laén geutanjong pakon ureuëng2 dari Sweden
sombong2 that watèë woë u Malaya (habanjoë geutudju
keu Syahbuddin dan Mustafa aneuk Teungku Jalil). Dan droëneuh Abi
neupeukong haba Dô Hamidnjan; pakon ureuëng2 di Sweden hana
geubri pèng keu bloë beudé; pakon Wali hana neukirém
beudé dari luwa njang kalheuëh neumeudjandji. Teuntèë
na laén2 lom njang han keumah ulôn tuléh disinoë,
dan ulôn jakin bahwa djeunaweuëb2 ulôn ateuëh
su-suë diateuëh bunoë, droëneuh bandum disinan mantong
teu-ingat. D a l a m djeunaweuëb
u l ô n malah na u l ô n kheun bahwa peukara militè
leubèh djroh tanjong bak Bang Zakaria, seudangkan bak ulôn
djeuët neutanjong peukara2 politék. Teutapi njang tjukôp
that gandjé, hana meusidroë pih njang na tanjong peukara
politék dan keumadjuan diluwa!!
Su-euë! Padjan dan dalam konteks (kaétan)
peuë na rôh ulôn kheun "keumadjuan politék
luwa nanggroë Atjèh Meurdéhka NOL"???
Saboh treuk keuseumpetan njang temarit panjang2 nakeuh
deungon Arjuna dalam kama rot wië pintô tamong. Seudangkan
ureuëng2 laén lom na diluwa bilék njang geudeungo
peuë njang kamoë marit. Droëneuh Abi neu-éh rot
wië ulôn dan neudeungo bandum haba kamoë.
Dalam keuseumpatan njan Arjuna, antara laén,
djitanjong pakon hana ulôn djak meurumpok deungon (Tgk) Sjammaun;
pakon ulôn djak éh bak rumoh awak Gajo (Bazaruddin); pakon
Wali geupiléh gaséh keu ureuëng2 dalam kantô
UNHCR; pakon Yusra publoë buku ateuëh nan Atjèh Meurdéhka
teutapi hasé kon keu Neugara; pakon Wali han keumah geuteumeung
bantuan seundjata diluwa; pakon Ureuëng Tuha hana geupeububar sabab
hana keumampuan sapeuë; pakon Bakhtiar hana djisalén lagèë
butôi watèë djak meulakèë beurangkapeuë
atawa peugah hai bak peugawé2 UNHCR. Ulôn harap Abi dan
laén2 lom disinan mantong teu-ingat peuë djeunaweuëb2
ulôn keu Arjuna. Dan narit Arjuna njang paléng peunténg
disinan nakeuh djipeugah bahwa djihnjan akan djitamong dalam grôp
‘Atjèh Meurdéhka’ njang laén meunjo Wali hana neu-ubah
peuë njang djih komplén diateuëh bunoë.
Saboh peukara treuk; Arjuna hana djitanjong mesikrèk
pih peukara politék luwa nanggroë Atjèh! Djadi, ateuëh
keusimpôlan peuë djih tjok bahwa "keumadjuan politék
luwa nanggroë Atjèh Meurdèhka NOL"???
Meunurôt ulôn teupeuë, sibagian nibak
hôn Batèë Nam uroënjan kadjiteubiët nibak
peurdjuangan, teutapi ulôn jakin mantong le tjit njang djak sadjan
geutanjoë. Antara laén droëneuh Abi, Abang Ilyas, Dô
Hamid, Aiyub Tjubô, Mohammad Husin dan musti na laén lom
njang ulôn hana teu-ingat lé.
Sigo treuk! Ulôn lakèë dan harap that-that
bak droëneuh Abi dan Bang Ilyas supaja neumeuduëk deungon
ureuëng2 njang na rôh deungo haba ulôn bak Batèë
Nam; neu-ingat keulai keudjadian2 lhèë thôn njang
ka ulikôt; dan lheuëhnjan neupeugot saboh ‘peunjata meusigo’
deungon neutèkèn uléh bandum droëneuh, dan
disinan neu-ék saksi peuë na djitubiët dari babah Yusuf
Daud narit2 lagèë:" Keumadjuan Atjèh Meurdéhka
diluwa nanggroë NOL"???
Njoë peunténg that! Dan ulôn harap
supaja neubri djeunaweuëb keunoë sibagah-bagah mungkén!
Meunjo droëneuh bandua hana keumah neupeulaku buëtnjoë,
rajek keumungkénan akan ulôn tjok tjuti sigo minggu, ulôn
boh péng 3000 Ringgét, dan ulôn pho keunan djak
peuseulusoë keudroë peukaranjan. Meunjo na njang kureuëng
trang, djeuët neutaloëpun ulôn keunoë! Taloëpun:
+46-08-53182543 (taloëpun beurôh malam disinoë) ‘
Ohnoë dilèë, saleuëm keu rakan2
disinan.
Hudép beusaré, maté beusadjan,
ttd
M.YUSUF DAUD
===========================================
Lampiran III
LAPÔRAN YUSRIL ABDULLAH PEUKARA KOH -
MEUKOH DI SWEDEN:
Bak uroëbuleuën 7 september, 1997, ulôn,
Yusril Abdullah, keunong hei u rumoh Toto Zaini Abdullah deungon hana
geupeutrang leubèh dilèë peuë meukeusud dan
tudjuan geuheinjan. Diminjubnjoë ulôn peutren khulasah nibak
sueuë-djaweuëb antara ulôn deungon Toto Zaini dan M.
Jamil Amin.
YUSRIL: Assalamualaikum...
TOTO, M.JAMIL: Alaikum Salam!
TOTO: Phôn that peureulèë ulôn
peutrôk bak gata amanah Teungku peukara njang hana mungkén
teudjadi teutapi ka teudjadi uroënjoë. Lagèë watèë
trôk si Otto (utôsan dari RMS) keunoë. Dilôn
deungon ‘gléh haté’ keuneuk seutot si Otto beutrôk
bak rumoh Teungku Daud deungon tudjuan keu got teutapi Teungku Daud
han geubri dan geukheun "peuë gobnjan geumeudjak luëm2
lôn". Syarif pih na lakèë djak tjit tapi han
geubri djak. Djadi deungon peukara2 njoë Teungku ka bungèh
dan djinoë ka geutjok sikap geutarék garéh ateuëh
ureuëngnjan.
YUSRIL: Pakriban Teungku geutjok garéh langsông
deungon hana geusidék leubéh dilèë? Padip
na geutanjoë rugoë watéë ureuëng droëneuh
neukoh awak nam droë dilèë, dan djinoë ka keunong
ateuëh Teungku Daud dan Bang Yusuf lom. Padip na rugoë keu
geutanjoë?
TOTO: Tapi Teungku neupeugotnjan teuntèë
kana sabab2 njang meuteuntèë.
YUSRIL: Peuë djeuët neupeutrang batjut, sabab,
ulôn sidroë ureuëng njang paléng barô disinoë
dan hana lôn teupeuë-sapeuë?
M.JAMIL: Bôh peutrang lé droëneuh
Toto . (M.Jamil juë Toto peutrang).
TOTO: Saboh sabab phôn njang rajek watéë
di glé dilèë peukara Teungku Darul Kamal. Teungku
Daud geupeugot tjara droë-geuh dan hana geupatéh peurintah
Teungku. Njang keudua, watèë woë u Malaya ban-ban njoë
ka geupeugot buët deungon hana peurintah Teungku.
YUSRIL: Djeuët neupeugah peuë njang ka geupeugot
di Malaya njang meusalah ?
TOTO: Lagèë tjunto ka geudjak beu-et Madjeulih
Neugara dan na laén2 lom njang hana peureulèë lôn
peugah .
YUSRIL: Teungku kon hana geuduëk di Malaya. Haba2
lagèënjoë musti na ureuëng peutrôk bak Teungku.
M.JAMIL: ( Geukoh ladju deungon beungèh batjut).
Peuë na tapiké lé gata bahwa kamoë njang ban
woë dari Malaya njang peutrôk haba2 lagèënjoë?
Bék u Malaya, u Amerika Teungku na kontak ‘geunap uroë’.
YUSRIL: Bôh na neuteupeuë Toto, ulôn
na di Malaya baroëkon, padip na karu watèënjan di Malaya
sampé2 ureuëng geutanjoë ka geudjak seumeupoh saré
keudroë2. Tapi deungon Teungku Daud kana keudéh, meunurôt
lôn teupeuë, peukara njan ka keumah geupeugot bandum.
M.JAMIL: (Jamil Amin njang dari beunoë geuduëk
meusadeuë ulikôt, meukulèk, djinoë geuduëk
tjot deungon muka meudjhô ukeuë). Peuë buët Teungku
Daud njang peugot njan?
YUSRIL: Hai kon langsông! Tapi kareuna Teungku
Daud kana keudéh, ureuëng2 tuha pih ka geutém meusaboh,
dan karu2njan ka keumah geupeu- seuleusoë bandum dan djak bri peuneurangan
ban sabohnjan.
M.JAMIL: Bôh lagèë Yusuf na butôi
djidjak kheun ‘nol’?
YUSRIL: Hana! Tapi njang lôn teupeuë bang
Yusuf hana geukheun ‘nol’. Mungkén gobnjan geubandéng
‘ohna geutanjoë tinggai deungon Timu-Timu. Peukara bang Yusuf na
geukheun nol di gombak Batèë Nam, watèënjan
lôn na di Malaya tapi hana lôn deungo bak babah ureuëng
meusikrèk pih bahwa bang Yusuf na geukheun nol. Peuë ureuëng2
njang deungo njan hana geupeugah bak lôn, tapi peukara2 laén
adak han le meubatjut teuteupeuë tjit.
M.JAMIL: Bôh kadjeuët tjit si Yusuf hana
djikheun nol. Teutapi narit djih dalam rapat bak rumoh gata ban-ban
njoë peuë njan geuhon atawa phui, njang disinan djipeugah
djih handjeuët djimeusulét ngon ureuëng droë (ureuëng
AM). Dan Yusuf na djikheun tjit bahwa djih han keumah djipeubuët
buëtnjoë meunjo handjeuët djipeugah lagèëna
bak ureuëng droë teuh. Pakon watèë djih djak u
Tallin meutamah got dan pakon watèë Teungku djak hana got?
YUSRIL: Djadi meunoë Teungku Jamil, geutanjoë
meunjo leupah that tapeugot propaganda pih hana got tjit. Bang Yusuf
na geukheun tjit meunjo ngon ureuëng droë-teuh pajah that
tapeugot propaganda, tapi meunjo deungon ureuëng luwa adak leubèh
nibak Teungku peugah pih keumah geupeugah, meunankeuh kira2. Djadi peukara
tarék garéh deungon bang Yusuf dan Teungku Daud bunoë,
ulôn han keumah djaweuëb djinoë - pajah lôn lakèë
watèë. Sabab, Teungku Daud dan Bang Yusuf hana geupeudeuh
droë-geuh sibagoë ‘pengkhianat’. Peuë droëneuh ka
neukira ureuëngnjan ‘pengkhianat’?
TOTO: Hana! Hana geupeugah lé Teungku!
YUSRIL: Peuë lôn mantong djeuët meurumpok,
marit dan djak u rumoh ureuëngnjan?
TOTO, M.JAMIL: Njan pih hana geupeugah lé Teungku.
( Bandua djaweuëb meusigo).
YUSRIL: Djadi na saran batjut bak lôn, njanpih
meunjo Wali ka bit-bit neutjok peuneutôh lagèënjan.
Peu hana leubèh got meunjo lagèë droëneuh sidroë
Meuntroë,neupeugah-bak-Wali-bék-geupeugot-meunan.Meukeusuddjih,geuta-njoë
na padum droë treuk tinggai djinoë beutameugot-got.
TOTO: Kadjeuët! Saran gatanjan akan lôn peutrôk
bak Teungku.
Stockholm, 10 Oktober 1997
Njang beuna
Yusril Abdullah
==================================
Lampiran IV
LAPÔRAN ADAM UMAR
PEUKARA KOH-MEUKOH DI SWEDEN
Bak uroëbuleuën 7 September, 1997, ulôn,
Adam Umar, keunong hei u rumoh Toto Zaini Abdullah deungon hana geupeutrang
leubèh dilèë peuë meukeusud dan tudjuan geuheinjan.
Dimijubnjoë ulôn peutren khulasah nibak sueuë- djaweuëb
antara ulôn, Adam Umar, deungon Toto Zaini dan M. Jamil Amin.
ADAM: Assalamualaikum...
TOTO, M.JAMIL: Alaikumsalam!
TOTO: Yusuf, Teungku Daud dan Syahbuddin, awaknjan lhèë
na masalah2 karu.
ADAM: Peuë masaalah?
TOTO: Hai lagèë Yusuf djikheun keu Teungku
‘nol’ watèë djiwoë u Malaya. Yusuf, Teungku Daud dan
Syahbuddin kadjipeugot grup laén. Meunan tjit masaalah Otto ngon
Frieda (utôsan dari RMS) djak keunoë. Awaknjan djak keunoë
rahsia neugara. Watèë awaknjan djak meurumpok ngon Teungku,
Teungku peugah haba lagèë hana sakét - dumpeuë
djiteubiët. Watèë woë bak Teungku u rumoh Syarif,
Yusuf djitaloëpun Syarif juë Otto dan Frieda pajôh bu
malam di rumoh djih. Syarif mupakat ngon lôn dan rantjana awaknjan
djak ngon moto lôn keudéh. Tapi Teungku Daud geutham dan
geukheun: ”Peuë peureulèë gobnjan djak keunoë!”
Padahai, lôn ‘geujuë djak lé Teungku’.
ADAM: Bôh pakon rahsia sabé! Watèë
bang Malek djak keunoë rahsia, Otto djak rahsia, tapi keuneuleuëh
meurumpok tjit
TOTO: Masalahdjih meunoë. Kamoë kalheuëh
tjok peuneutôih keuneuk peumeurumpok gata bandum ngon awaknjan,
dan Bakhtiar kalheuëh taloëpun ureuëng bandum.
ADAM: Poh padum Yusuf taloëpun bang Syarif dan
poh padum Bakhtiar taloëpun ureuëng?
TOTO: Bakhtiar taloëpun antara poh 11-12, dan Yusuf
taloëpun poh dua lheuëh luhô.
ADAM:Peuë neupeugah Toto,seudangkan lôn hana
djitaloëpun!Peuë neupeu gah na djitaloëpun! Lôn
hana lôn teupeuë masalah awaknjan teuka keunoë!
TOTO: Sabab kana peuneutôh djak bak Teungku Daud.
ADAM: Sabé rahsia, Watéë ulôn
djak saweuë Teungku ngon ureuëng inong ulôn sabé
neupeugah Teungku ka leupah teubiët siat dan euntreuk malam geuwoë.
Pada hai Teungku ka leupah u luwa nanggroë dan neusom bak lôn.
M.JAMIL: Peukara Teungku djak keunoë keudéh,
lôn keudroë hana peureulèë teupeuë tjit.
Sabab njan buët neugara.
ADAM: Watèë lôn lheuëh meurumpok
ngon Toto Husaini bak rumoh sakét Tumba (Toto Husaini keuridja
disinan), njan dumpeuë hana geupeugah sapeuë lé bak
lôn meunjo Teungku djak u luwa. Meunjo bak djak hana soë
peugah, teutapi meunjo bak woë sabé geupeugah. Njoë
peuë sabab hana soë djak prèh?
TOTO, M.JAMIL: ( Seungap, hana suôt- sapeuë)
ADAM: Seulama Teungku sakét, sabé tapeugot
rapat, meupakat peuë peureulèë tapeugot, dan peukara
peuteubiët beulandja . Pakon watéë trôk Otto
dan Frieda keunoë hana meupakat sapeuë?
M.JAMIL: Tapi peukara djamèë hana tamupakat
dalam rapat2 njang kalheuëh.
ADAM: Tapi, meunjo trôk djamèë2 luwa
pajah mupakat.
TOTO,M.JAMIL: (seungap -hana djaweuëb sapeuë).
ADAM: Djadi peukara beulandja watèë trôk
djamèë, bajeuë taloëpun, panè pèng?
Njan kon pajah taduëk rapat bandum dan tiëp djiteubiët
pèng le-le sabé pajah duëk rapat.
TOTO, M.JAMIL: ( seungap)
ADAM: Peukara karu2 deungon Teungku Daud, Yusuf dan
Syahbuddin, njan kon djeuët tapeugot bèk bitjah2 lé.
Soë2 njang salah meulakèë- lakèë meu’ah
asai geutanjoë beugot.
TOTO: Meunjo Teungku geutém!
ADAM: Hai neupeutrôk amanah lôn njoë
bak Teungku!
M.JAMIL: Kadjeuët teupeutrôk, malamnjoë
ladju kamoë djak peutrôk bak Teungku.
ADAM: Kalheuëh Toto Husaini Cs geukoh baroëdjéh.
Kalheuëh koh kadjak saboh saho. Djinoë na 14 droë treuk
geutanjoë, adak djeuët tameudjrôh-djrôh bèk
lé tjèbré.
TOTO: Bôh gata ho rot tadong?
ADAM: Piké2 dilèë! TOTO, M.JAMIL:
(seungab meu-anggôk2)
TOTO: Peuë tapiké-piké teuman, Yusuf
kon na djikheun ‘nol’ keu Teungku. Pakriban teuma?
ADAM: Pané na thum meugum ladju ! Kon pajah piké2
dilèë!
Stockholm, 10 ktober 1997
Njang beuna
M. Adam Umar
================================================
Lampiran V
LAPÔRAN TEUNGKU JALIL ISMAIL
PEUKARA KOH-MEUKOH DI SWEDEN
Bak uroë-buleuën 7 September,1997, ulôn,
Teungku Jalil Ismail, keunong hei u rumoh Toto Zaini Abdullah deungon
hana geupeutrang leubèh diléë peuë meukeusud
dan tudjuan geuheinjan. Dimijubnjoë ulôn peutren khulasah
nabak sueuë-djaweuëb antara ulôn, Teungku Jalil Ismail,
deungon Toto Zaini dan M.Jamil Amin:
TGK: JALIL: Assalamualaikum...
TOTO , M.JAMIL: Alaikum Salam.
TOTO: Njoë lôn hei droëneuh Teungku
Jalil keunoë nakeuh sibagoë seunambông lidah Teungku
(WN) peukara ureuëng lhèë ( Teungku Daud, Yusuf dan
Syahbuddin) njang uléh Teungku ka neutjok peuneutôh neukoh.
Man uroënjoë pulang piké bak droëneuh, droëneuh
toh neupiléh? Toh neupiléh antara awaknjan lhèë
deungon Teungku?
TGK JALIL: (Sangkéng meuting lam ulèë
). Dilôn hana piléh2. Teungku keudroë kalheuëh
neutanjong bak lôn dilèë watèë neukoh
ureuëng Nam toh piléh. Tapi lôn piléh Teungku
sabab Teungku njang ba lôn keunoë u Sweden. Adak uroënjoë
pih lagéënjan tjit. Lôn piléh Teungku. Bôh
pakri ék na keunira koh-meukoh lom, peuë hana teuingat-neuh
ubéna rugoë keugeutanjoë bansa Atjèh takoh awak
djéh dilèë. Dan uroënjoë tadjak koh Teungku
Daud lom, sidroë ureuëng njang kalheuëh meukubang dalam
abéë meuthôn-thôn deungon teuntra. Kamoë
njoë ureuëng awai2 meuteupeuë djasa rajek Teungku Daud
dalam peurdjuangan njoë. Phôn that watéë Teungku
teungoh u Atjèh, Teungku Daud njang sambôt droëneuhnjan
dan neupeu-ék u glé u Panton Wéng. Dan ‘ohlheuëh
padum2 thôn prang dan djikeupông deungon dahsjat that uléh
teuntra sipai, njan Teungku Daud tjit njang tjok peuneutôih peuteubiët
Teungku u luwa, geu-intat keudroë-geuh u Singapura dan djibantu
lé Saiman dan Usuh Kumèh. Njoë peuë droëneuh
hana neuteupeuë?
M.JAMIL: Adakpih kamoë teupeuë that, meunjo
Teungku ka neutjok peuneutôh, njan handjeuët ta-ubah lé.
TGK.JALIL: Uroënjoë lôn hana seudia
koh-meukoh lé, dan handjeuët lôn djaweuëb sineudjroh
djrohdjih sabab lôn pajah piké meusigo minggu dilèë.
Teuma, peuë droëneuhnjoë hana neupiké akan karu
di Malaya peukara koh- meukoh njoë?
M. JAMIL: Peuë na neuteupeuë lé droëneuh
watèë Teungku Daud woë u Malaya, gobnjan na geupubuët
njang hana geupeurintah lé Teungku!
TGK. JALIL: Pakon neudjak peulahé uroënjoë,
baroëkon hana soë meuteu-oh lagoë?
TOTO: Njan bèk neutanjong bak kamoë! Meunjo
neukeuneuk teupeuë sihalôih-halöihdjih, njan djeuët
neutanjong bak Teungku!
TGK. JALIL: Meunurôt neuteupeuë lé
droëneuh, jôh goh Wali tjok peuneutôh koh ureuëng
njoë, padum go na geuhei geupeu-ingat?
M. JAMIL: Man keupeuë neudjak tanjong njan? lagèë2
droëneuh ka neudjak veto Teungku!
TKG. JALIL: Meunjo meunan, lôn kadjeuët lagèë
haba bunoë - pajah piké dilèë sigo Minggu.
Stockholm, 10 Oktober, 1997
Njang beuna
Teungku Jalil Ismail
==========================
Lampiran VI
LAPÔRAN RAMLI ABUBAKAR
PEUKARA KOH-MEUKOH DI SWEDEN
Bak uroë Aleuhad tanggai 7 September, 1997, Ulôn,
Ramli Abubakar, ka geu-uroh uléh Toto Zaini Abdullah u rumoh
gobnjan poh 10.30 - 12.30, dan lôn teuka ladju keunan deungon
aneuk ulôn Fitriyah umu 6 thôn.
RAMLI: Assalamualaikum...
TOTO, M.JAMIL: Alaikum Salam!
TOTO: Duëk, Ramli! ( Ië muka Toto ngon M.Jamil
hana ruméh meubatjut, dan deuh putjat that lagéë
hana séb teungeut). Njoë katrok watéë uroënjoë
soë njang Ramli piléh dan seutot. Peuë seutot Teungku
Daud dan Yusuf atawa Teungku (Wali) ?
RAMLI: Wali! ( Kareuna teukeudjet, naritnjan djiteubiët
keudroë dari babah lôn). Bahpih pakriban, Wali njan teutap
peumimpin geutanjoë bandum bansa Atjèh uroënjoë.
Bagi lôn keudroë, uroënjoë hudép lôn
dan tapak gaki lôn teudong ateuëh darah dan manjèt
ureuëng sjahid di Atjéh. Bahpih peuë mantong, lôn
teutap meudong ateuëh buëtnjoë sampé maté
kuh. Bahthat peuë mantong droëneuh peugah, ulôn deuh
kalon keudroë seulama Wali sakét, njang peubuët njoë
bandum diluwa nanggroë, seulaén Wali, nakeuh bang Yusuf,
bang Bakhtiar dan bang Syahbuddin. Dan meunjo na soë laén
sigo-go, njan djak peungon atawa djak djaga Wali sagai.
TOTO: Teutapi, uroënjoë ulôn uroh gata
keunoë nakeuh lôn djak peusampoë amanah Wali - njoë
langsông keu Ramli dilèë - sabab Teungku ka neuwasiët
bak kamoë lagèënjan.
RAMLI: Pakon kadjeuët sampé lagèënjoë,
watèë lheuëh trôk si Otto deungon Frieda keunoë?
Peuë djamèënjan djaméë negara atawa djaméë
Teungku (Wali) sidroë ?
TOTO: Njan djamèë Teungku sidroë. Awaknjan
djidjak pribadi keunoë djidjak saweuë Teungku sakét.
RAMLI: Meunurôt lôn teupeuë, awaknjan
djak keunoë kalheuëh djibrithèë dan kalheuëh
djipeugot program deungon bang Yusuf dan bang Syahbuddin watèë
ureuëngnjan meurumpok di Estonia bak rapat UNPO uroënjan.
Teutapi peuë njang teudjadi, watèë awaknjan djikirém
fax u rumoh Wali tanggai 26 Augustus dan akan teuka keunoë tanggai
29 Agustus, droëneuh hana neubrithèë dan neumeupakat
deungon kamoë laén seulaén saré keudroë2neuh
(Toto Zaini, Jamil Amin dan Bakhtiar Abdullah). Deungon sikap ureuëng
droëneuh dari uroë-keu-siuroë dan keu kamoë hana
peuneutôh sapeuë padjan djeuët meurumpok deungon awaknjan,
maka ulôn tjok sikap keudroë deungon hana geu-uroh uléh
Teungku Daud dan bang Yusuf, ulôn djak keudroë urumoh ureuëng
njan keuneuk meuturi deungon djamèë2 geutanjoënjan-
deungon hana tujuan2 laén. Dan meunurôt lôn kalon
malamnjan, hana leubèh nibak peudjamèë padjôh
bu dan peugah2 haba biasa mantong.
TOTO: Kon, Ramli ( Toto Zaini geubantah )! Teungku Daud
na geutaloëpun u rumoh Syarif uroënjan, na tateupeuë
Ramli?
RAMLI : Hana!
TOTO: Teungku Daud geupeugah haba deungon Syarif bak
taloëpun bahwa lôn hana peuë djak saré deungon
Otto-Frieda bak rumoh gobnjan dan bah djijak tuëng lé Syahbuddin
mantong deungon teksi.Teuma ‘oh dudoë bèk hana mangat deungon
si Otto dan Frieda, ka lôn juë djak Syarif mantong keu ngon.
Sabab, jôhgohlom Teungku Daud taloëpun Syarif, si Otto dan
Frieda kalheuëh djipakat kamoë untôk djak peungon djih
bak undangannjan. Tapi peuë njang geudjaweuëb lé Teungku
Daud watèë peugah haba ngon Syarif dudoë nakeuh ”peuë
peureulèë djak luëm2 kamoë?” Peuë njan su
sidroë ureuëng tuha? Tji Ramli piké!
RAMLI: (seungap - hana djaweuëb sapeuë ).
TOTO: Deungon sabab keudjadian njan bandum, maka Teungku
(Wali ) ka neutjok peuneutôh uroënjoë keu Teungku Daud
dan Yusuf ka neugaréh dalam buëtnjoë. Njoë lôn
peugah batjut bak Ramli bak watèë buëtnjoë tapeuphôn
thôn 1976, uléh Teungku bandum njan kalheuëh na seuneusôn.
Meukon lagèënjan geutanjoë han djiangkèë
lé dônja luwa. Toh miseuë djih, tiëp2 saboh nanggroë
beuna peumimpin, lagèë djinoë peumimpin geutanjoë
Wali dan musti beuna Meuntroë dilikôt. Tapi djinoë siat
Meuntroë njang mantong hudép nakeuh peuët droë
treuk: Ulôn keudroë, Meutroë Malek, Meuntroë Amir
dan Teungku Muhammad Usman di dalam nanggroë. Djadi djinoë
kapajah taseutot peuë njang ka neutjok peuneutôh uléh
Teungku (Wali).
RAMLI: Meunjo ka lagèënjan, soë djinoë
njang na hak peubuët buët njoë seulama Wali dalam keuadaan
sakét ? Soë njang akan teumuléh? Droëneuh sibôk
sabé deungon keuridja!
M.JAMIL: Toto Zaini , Bakhtiar dan geutanjoë laén
tabantu batjut2 sapat.
TOTO: Njankeuh tabantu lé geutanjoë laén
batjut2 sapat. Lagèë surat-meunjurat djipeugot lé
Bakhtiar, dan meunjo peukara2 njang rajek dan surat2 peunténg
tameupakat deungon Meuntroë keudéh u Singapura. Dan Bakhtiar
djinoë ka teu-angkèë keu ‘Sekretaris Neugara’- Teungku
ka neupeugah lagèënjan.
RAMLI: Bahpih ka neupeugah lagèënjan, njoë
hèk that bak tadjaweuëb keu ureuëng2 di Malaya. Njoë
buët2 njang hana mungkén sagai2! Bagi lôn teutap meuseutia
deungon Wali dan hana meuseurôt meusilangkahpih dalam buët
peurdjuangan Atjèh Meurdéhka njoë. Hudép lôn
uroënjoë dan ulôn glong gaki ateuëh darah sjèëdara2
lôn njang ka sjahid dan ka rubah dalam seuëh prang di nanggroë
Atjèh.
TOTO: Meunjo meunan kadjeuët kamoë peutrôk
habanjoë bandum keudéh bak Teungku ( Wali).
Stockholm, 10 Oktober, 1997
Njang beuna
Ramli Abubakar
============================
Lampiran VII
LAPÔRAN MUSTAFA JALIL
PEUKARA KOH-MEUKOH DI SWEDEN
Bak uroë-buleuën 7 September, 1997, ulôn,
Mustafa Jalil, keunong hei u rumoh Toto Zaini Abdullah deungon hana
geupeutrang leubèh dilèë peuë meukeusud dan
tudjuan geuhei njan. Dimijubnjoë ulôn peutren khulasah nibak
sueuë-djaweuëb antara ulôn, Mustafa Jalil, deungon Toto
Zaini dan M. Jamil Amin.
MUSTAFA: Asslamualaikum...
TOTO, M.JAMIL: Alaikum Salam!
TOTO: Phôn that ulôn peutrôk bak gata
amanah Teungku (WN) peukara njang hana mungkén teudjadi teutapi
ka teudjadi uroënjoë. Lagèë watèë
trôk si Otto, utôsan dari RMS keunoë. Dilôn deungon
‘gléh haté’ keuneuk sseutot si Otto bak rumoh Teungku
Daud deungon tudjuan keu got tapi Teungku Daud han geubri djak. Deungon
sababnjan Teungku ka bungèh dan kalheuëh geutjok peuneutôh
Teungku Daud dan Yusuf ka geugaréh dalam peurdjuangan. Dan djinoë
kamoë keuneuk tanjong bak gata soë njang ta seutot. Peuë
ta seutot Teungku Daud ngon Yusuf atawa Teungku (WN)?
MUSTAFA: Djadi pakon djeuët keu lagèënjan,
Teungku ka neutjok peuneutôh neukoh ureuëngnjan dua?
TOTO: Teungku Daud dan Yusuf kadjipeugot saboh kesalahan
rajek ka djidjak lawan Teungku. Njang phôn that Teungku Daud geuwoë
u Malaya geudjak peugot peuë njang geutham lé Teungku. Njang
keudua ka geudjak peugot grup Pasi Lhôk. Lagèë Yusuf
na djikheun nol keu Teungku bak rumoh si Syareh di Tumba.
MUSTAFA: Meunurôt lôn teupeuë, Abua
(Teungku Daud) geuwoë u Malaya geudjak peusaboh ureuëng njang
ka tjré-bré dan meupaké saré keudroë-droë
dan rata teumpat geudjak meurumpok ngon ureuëng2 geutanjoë.
Dan meunantjit peuë njang neupeugah bang Yusuf geukheun nol di
rumoh bang Syarif njan hana lôn deungo. Djadi pakon droëneuh
neupeugah Abua (Teungku Daud) woë u Malaya geudjak peutjré-bré
ureuëng?
M.JAMIL: Peuë gata Mustafa hana teu-ingat-teuh
watéë rapat di rumoh Toto, Yusuf na djikheun keu Teungku
ka ‘demens’?
MUSTAFA: Peuë neudjak peugah njang kon-kon bak
lôn, seudangkan lôn watèënjan djéh pat
di Malaya.
M. JAMIL: Ô njo hai Toto! Mustafa hana disinoë
watèë njan. Bôh ka djeuët tjit hana djadèhnjan,
tapi peuë tapiké lé gata Yusuf djak u Tallin (bak
rapat UNPO) go njoë leubéh meuhasé nibak Teungku
djak2 dilèë?
MUSTAFA: Njan pih hana geupeugah lé bang Yusuf
watéë rapat di rumoh si Yusril watéënjan! Njan
dari babah droëneuh lôn deungo naritnjan! Neupeugah lé
droëneuh njang geugaréh lé Teungku bunoë, Abua
Daud deungon bang Yusuf mantong, dan peuë bang Syahbuddin hana
rôh keunan?
TOTO: si Syahbuddin rôh tjit dalam grupnjan! Sabab
si Syahbuddin le that tjit djikheun keu Teungku dan Syahbuddin na rôh
djak tjok Otto ba u rumoh Teungku Daud ngon teksi.
MUSTAFA: Peuë njan alasan2 sampé ureuëng
njan pajah koh? Peuë hana neupiké droëneuh dumna rugoë
keu geutanjoë, seudangkan bang Yusuf dan bang Syahbuddin le that
ka geupubuët keu peurdjuangan diluwa sinoë. Meunjo njan alasan,
lôn hana seutudju djak koh Abua, bang Yusuf dan bang Syahbuddin,
teutapi lôn teutap meuseutia deungon Teungku. Dan droëneuh
Toto handjeuët neudjak peusambông peukara pribadi bungèh
ngon bang Yusuf dan bang Syahbuddin deungon peurdjuangan.
TOTO: Peuë gata tapeugah njan peukara pribadi!
Si Otto trôk keunoë njan kon peukara nanggroë. Lagèë
si Yusuf dan Syahbuddin djipubuët peukara nanggroë, njan tjit
tugaih djih. Beutateupeuë lé gata, djinoë siat peuët
droë Meuntroë njang mantong hudép: Lôn di Sweden,
bang Amir dan Meuntroë Malek di Singapura dan Teungku Muhammad
di nanggroë. Dan Teungku Daud uroënjoë hana lé
Panglima - ka geupeutjat, dan ka geugantoë deungon Teungku Abdullah
sidéh di nanggroë.
MUSTAFA: Djadi, meunurôt pikéran lôn,
peuë njang ka geutjok peuneutôh lé Teungku njan pajah
that bak lôn teurimong. Dan lôn akan lôn djak peugah
haba langsông deungon Teungku meunjo mantong teuhah pintô
keu lôn.
TOTO, M. JAMIL: Amanah gata akan kamoë peutrôk
bak Teungku.
Stockholm, 10 Oktober, 1997
Njang beuna
Mustafa Jalil
=================================
Lampiran VIII
TEUNGKU JALIL DAN ROMBONGAN
MEURUMPOK DEUNGON WN
‘Ohlheuëh lhéë go Djumat peuristiwa
koh ureuëng lhèë, keuneulheuëh meuteumeung saboh
sipakat antara Toto Zaini Cs deungon Kamoë Limong (Teungku Jalil
Ismail, Adam Umar, Ramli Abubakar, Yusril Abdullah dan Mustafa Jalil)
supaja kamoë njoë bandum djeuët marit langsông
deungon WN dan djeuët tanjong pakon ureuëng lhèë
geukoh. Djandji phôn Teungku Jalil dan Mustafa mantong njang akan
meurumpok deungon WN tapi dudoë atranjan meu-ubah - alèh
pakriban ka geujuë djak ban limong droë kamoë. Bak uroë
Satu, tanggai 27 September, 1997, kamoë limong droë trôk
bak rumoh WN njang djisambôt lé peuët droë ‘tôkkang
keumukoh’: Toto Zaini, M. Jamil Amin, Bakhtiar Abdullah dan Teuku Sarong
Samidan.
TGK. JALIL DAN ROMBONGAN: Assalamualaikum...
TOTO ZAINI CS: Alaikum Salam!
TOTO: Peuë keuneuk peugah Teungku Jalil kadjeuët
peugah bak Teungku!
TGK. JALIL: Pat phôn tamulai?
TOTO: Beurangkapat djeuët!
TGK. JALIL: Tudjuan kamoë teuka keunoë uroënjoë
deungon djaroë siplôh ateuëh ulèë meudjak
lakèë bak Wali supaja peuë njang ka Wali tjok peuneutôh
koh ureuëng djéh lhèë adak djeuët beu keumah
tameusaboh lom keulai.
TOTO: Njan ka meusalah that peuë njang geutanjoë
tjok peuneutôh uroë njan sidéh bak rumoh lôn.
Seudangkan droëneuh neudjak keunoë neupeugah neudjak lakéë
meu’ah droëneuh limong droë diléë phôn bak
Wali.
TGK. JALIL: Kamoë hana meudjandji djak keunoë
djak lakèë meu’ah bak Wali, sabab kamoë hana meuteupeuë
peuë kesalahan2 kamoë.
MUSTAFA: Kamoë meudjak keunoë meudjak mita
got, supaja ureuëng lhèë njang ka geukoh beukeumah
tapeusaboh lom keulai. Keuadaan ka mulai katjo batjut dan na padum2
droë ka geuraba sipatu keuneuk teubiët dari sinan. Peukara
djih, dalam djandji meurumpok deungon Toto uroënjan hana meutjeukot
djak lakèë meu’ah bak WN. Teutapi Toto Zaini dan M. Jamil
ka geubalék peuë njang ka kamoë tjok peuneutôh
di rumoh gobnjan. Keuadaan njang hana paih njan dudoë keumah peuseungap.
Lheuëhnjan WN neubri watèë keu bandum djeuët marit.
RAMLI: Peukara ureuëng lhèë njang Teungku
garéh, ulôn keudroë han keumah ulôn djaweuëb
keu ureuëng di Malaya dan di nanggroë singoh. Sabab, watéë
Teungku neupeugot buëtnjoë hana neumeupakat ngon kamoë
laén. Meu-awak nam njang ka Teungku koh dilèë hèk
teuh bak ta-tapih2 haba awaknjan watèë tamita ureuëng
‘peu-ék u ateuëh’. Lheuëh Ramli peuteubiët naritnjan,
Toto Zaini Cs ka bungèh dan kheun beurangkapeuë keu Ramli.
Seudangkan WN keudroë-neuh neuduëk hana neupeugah sapeuë.
Disinoë deuh bahwa WN hana keumah neupham dalam peukara njoë.
Peuë mantong njang kamoë tanjong bak WN, ladju djidjaweuëb
pram-prum lé tôkkang keumukoh peuët droë njan.
TEUKU SARONG: Djadi peuë gata njoë tadjak
keudéh u Lybia tadjak meugrôp-grôp mantong sithôn!
Meu-lôn njang ka dua-plôh thôn lôn pububuët
buëtnjoë meunjo ka geukoh teutap djeuët keu musôh
tjit. Tiëp2 Wali geutjok peuneutôh kalheuëh geumeupakat
ngon ‘ureuëng2 ateuëh’ bandum. Keupeuë geudjak meupakat
ngon ‘brôih’2 njoë!
BAKHTIAR: Meunjo geutanjoë kalheuëh tameusumpah
seutia deungon Wali, peuë njang Wali tjok peuneutôh musti
ta-ikôt! Musôh Wali musôh geutanjoë!
Peuë njang keudjadian ateuëh awak nam ka neukoh,
meunantjit ateuëh awaknjoë. Meunjo na soë su-euë
lam peukara njoë, peugah mantong hana teupeuë!Peuneutôh
Wali ka lagèënjan kakeuh lagèënjan!
ADAM: Kadjeuët tjit lagèënjan: musôh
Wali musôh negara! Teutapi pakon tjit Toto Zaini ngon bang Syarif
(sira djitunjok ateuëh muka Toto Zaini) geuba Usman, musôh
njang ka Wali peunjata, u rumoh?
TOTO: (sira bungèh dan ka meupanthjot-panthjot
bak geuduëk): Ppa-padjan? Ppeuë-ppeuë uroë? Ppoh-ppoh
padum? Njan gata ka tadjak fitnah lôn!
YUSRIL: Djadi peuë hana leubèh got meunjo
ureuëng lhèë njang ka ‘teukoh’njan tapeusaboh keulai?
Watèë Toto Zaini geuhei lôn uroënjan, hana keumah
lôn bri peunutôh peukara koh ureuëng lhèë,
sabab lôn teu-ingat that keu aneuk miët tjut-tjut njang akan
djeuët keu kureubeuën ukeuë. Pakriban lagéë
aneuk bang Yusuf djinoë deungon seundiri djih handjeuët meurumpok
lé deungon aneuk bang Bakhtiar dan aneuk ulôn tuan handjeuët
tjit meurumpok lé deungon aneuk bang Syahbuddin.
Watèë lheuëh Yusril maritnjan, ië
muka WN deuh seudéh dan weuëh that, dan hana neusuôt
meusikrèk pih.
TEUKU SARONG: Njan keuh njang pajah that-that.
‘Ohlheuëh marit sikrèk-krèk sapo,
uléh Teungku Jalil geutjok peuneutôh supaja ban limong
kamoë beudoh djak lakèë meu’ah bak WN bahthatpih hana
meuphôm peuë kesalahan kamoë. Bahthatpih WN hana neumarit
sapeuë, tapi deuh droëneuhnjan seunang dan lagèë
sang2 hana peukara sapeuë lé bak watèënjan.
Kamoë teupeuë WN sakét dan handjeuët neumarit,
dan peuë mantong njang kamoë tanjong, teutap awak peuët
njang djaweuëb kham-khum - kon WN. Teutapi peuë peukara? Dua
uroë lheuëhnjan watèë Teungku Jalil geuteuka u
rumoh WN keuneuk djak meurundéng peukara ureuëng lhèë
njang ka geukoh, uléh Bakhtiar han djitém puka pintô
rumoh WN dan djijuë Teungku Jalil djak meurumpok deungon Toto Zaini
mantong. Uléh sababnjan keuh kamoë tjok keusimpôlan
bahwa ban-bandum buët keumukohnjan kon buët WN - teutapi buët
Toto Zaini, Bakhtiar Abdullah, Teungku Sarông dan M. Jamil Amin.
Stockholm, 10 Oktober, 1997
Kamoë limong droë njang tren djaroë dimijubnjoë
nakeuh:
Njang beuna
Teungku Djalil Ismail
Ramli Abubakar
Adam Umar
Mustafa Djalil
Yusril Abdullah
==================================
Lampiran IX
Stockholm, uroë 26 November 1997
Ukeuë Njang Mulia
Madjeulih Negara, Madjeulih Ureuëng Tuha,
Badan Penerangan, Komité Peungungsi,
dan Ulèë2 Masjarakat Atjèh
di Malaya
Assalamualaikum W.W.,
Alhamdulillah, deungon dô’a2 geutanjoë dan
lagèë meukeusud droë2neuh disinan bandum, Abu ka trôk
neugisa lom u Stockholm deungon seulamat bak uroë 15 November,
1997. Meunan Abu trôk bak teumpat, kamoë langsông duëk
pakat keu peukara asoë peunutôh rapat droëneuh uroë
26 Oktober, 1997, di Malaya, njang disinan kamoë lapan droë
djak meurumpok deungon PNM Wali Negara dan staf2 droëneuhnjan.
Kareuna asoë suratnjan meulawok-lawok deungon peunutôh rapat
uroë 19 Oktober, 1997, jôhgohlom euntôsan 12 droë
meurumpok deungon Abu di Shah Alam, maka le diantara kamoë njang
salah muphôm peukara asoë suratnjan. Tapi watèë
dumpeuë ka djeulaih dudoë, kamoë tjok peunutôh
prèh peurintah padjan neuhei uléh WN.
Dua uroë lheuëhnjan, Teungku Thaher Hasan,
salah sidroë njang rôh tèkèn peunutôh
rapat uroë 26 Oktober njan, geutaloëpun Ramli Abubakar u Sweden
dan geupeugah bahwa ‘pintô rumoh WN tjit ka teuhah’ dan kamoë
djeuët djak langsông bak WN bahthatpih hana meuseubôt
dalam surat njang Abu puwoënjan.
Bak uroë Sabtu, 22 November, 1997, kamoë meuduëk
lom dan mupakat pakriban peugot hubôngan deungon WN. Dalam meusapatnjan,
kamoë ka sapeuë kheun piléh Teungku Jalil Ismail juë
peugot hubôngan deungon WN via taloëpun dan lakèë
watèë padjan kamoë djeuët meurumpok deungon droëneuhnjan.
Alasan kamoë tunjok Teungku Jalil nakeuh lagèë njoë:
(1) Seulama karu2njoë, droëneuhnjan keuh njang sabé
peugot hubôngan keunoë-keudéh, dan (2) bak droëneuhnjan
na saboh sifeuët njang djareuëng na bak kamoë laén
- rajek that saba dan pajah lagèëna bungèh.
Bak uroë 23 November, 1997, beungoh Aleuhad, Teungku
Jalail neutaloëpun WN dan neupeutrang meukeusud dan tudjuan taloëpun
njan. Uléh WN, deungon narit njang putôh2 dan hana that
glaih, neujuë Teungku Jalil meuhubông deungon Toto Zaini
dan neupeugah tjit bahwa droëneuhnjan sakét dan handjeuët
neumarit. Uroënjan ladju Teungku Jalil taloëpun Toto Zaini
dan lakèë watèë supaja kamoë lapan droë
djeuët meurumpok deungon WN. Djeunaweuëb paneuk Toto Zaini
lagèënjoë: ”Peuë tudjuan djak meurumpok ngon Wali?
Meunjo djak lakèë meu’ah mantong, djeuët; teutapi meunjo
keuneuk djak tanjong peuë salah droë, njan handjeuët
lôn peutrôk sabab Wali han neutém meurumpok.” Lheuëhnjan,
Teungku Jalil neubatja asoë nibak peunutôh rapat uroë
26 Oktober di Malaya, teutapi Toto Zaini mantong tjit geumumat dan geumeudong
bak peunutôh rapat uroë 19 Oktober - di Malaya tjit. Meumakna,
Toto Zaini han geuteurimong asoë rapat 26 Oktober dan pintô
rumoh WN mantong gohlom teuhah keu kamoë lapan droë njoë.
Kamoë that meupeujum ateuëh bandum usaha droëneuh disinan
njang ka neumeu- sôsah-pajah bak neupiké keu peukara njoë,
teutapi ka hana meuhasé.
Kon ‘ohnan mantong, malah Toto Zaini geukheun beurangkapeuë
lom keu Teungku Jalil: Geupeugah Teungku Jalil ”djak ba-ba haba keunoë-
keudéh...Djak bloë tikèt keu Teungku Daud woë
u Malaya...Djak peurajek- rajek buët njoë”, dan le laén2
lom njang han keumah peugah disinoë. Deungon keudjadian njoë,
Teungku Jalil njang raja that saba dan pajah that bungèh bunoë,
djinoë ka geugrak djaroë dan geupeugah ukeuë han geutém
lé djak peugot kontak deungon ureuëng blaihdéh. Djadi,
meunjo Teungku Jalil ka pajah beu-et djaroë, maka hana meusidroë
lé pih diantara kamoë njang keumah marit deungon Toto Zaini
uroë njoë. Disinoë ka deuh trang bak kamoë bahwa
Toto Zaini han geutém surôt meubatjut pih dan kamoë
keuneuk djak saweuë Wali meu-limong minèt langsông
geutulak dalam taloëpun. Dan, meunjo di Malaya mantong tjit na
usaha keuneuk peugot karu2 njoë, maka ka pajah peugot dari sinan
via taloëpun atawa surat.
Kareuna le that ureuëng njang salah pham keu asoë
surat peunutôh rapat di Malaya, dan supaja bèk salah2 muphôm
lé ukeuë dan bèk djeuët lé kiëh
keunoë - kië keudéh, kamoë lakèë bak
droë2neuh disinan supaja hasé peunutôh rapat uroë
26 Oktober, 1997, di Malaya uroë njan, neutuléh keulai deungon
trang, bèk meudjampu-lawok deungon peunutôh2 rapat laén,
dan neukirém sigo treuk keu soë2 njang meusangkôt.
‘Ohnoë mantong nibak kamoë go njoë, mudah2an
peuë njang droëneuh usaha disinan keu kamoë beumeuhasé,
Amin Ya Rabbal ‘Alamin...
Hudép beusaré
Maté beusadjan,
ttd
Teungku M.Daud Husin
Teungku Djalil Ismail
Ramli Abubakar
M.Yusuf Daud
Yusril Abdullah
M.Adam Umar
Syahbuddin A.Rauf
Mustafa Djalil
TAMMAT