1 Mei, Gustavsberg. Een uitgeputte en doodvermoeide Kajsa Guterstam loopt over de eindmeet van de Skogssport Cup. Na een gesprek met de juniorentrainer wordt besloten dat ze tijdelijk afziet van competitie om orde op zaken te stellen wat betreft training en voeding.
24 Juli, Gävle. Geheel onbedreigd zet ze vaart achter de laatste meters richting aankomst, met meer dan zes minuten voorsprong op haar naaste concurrente in D 18 E.
- Ik begrijp het niet helemaal, maar het geeft een ongelooflijk gevoel, jubelt Kajsa, terwijl ze de vreugdetranen uit haar ooghoeken veegt.
De laatste maanden zijn verwarrend geweest voor de 18-jarige van Trosabygdens OK. Zoals zovele tienermeisjes had ze het moeilijk om genoeg voeding en enrgie in zich op te nemen om een harde elitetraining aan te kunnen.
- Ik dacht dat ik niet veel anders deed dan eten, en toch was het niet voldoende, zegt Kajsa, die te kampen had met lage ijzer- en kalciumwaarden en steeds maar vermoeider werd.
Dat ze bovendien vegetariër was, maakte de zaak er niet bepaald eenvoudiger op.
Professioneel advies
Ook al leed ze niet aan anorexia, het gevaar was groot dat het die richting was uitgegaan, indien ze niet zelf had ontdekt dat er iets scheelde en hulp had gezocht. Na de mislukking in Gustavsberg, zorgde de nationale juniorentrainer Ylva Grape-Andersson ervoor dat Kajsa in contact kwam met met Ylva's echtgenoot Göran Andersson, voormalige verbondscoach en expert op het vlak van eetstoornissen.
- Hij heeft ongelooflijk veel voor mij betekend. Het belangrijkste was dat hij me leerde om kalm te blijven en te zien wat de tijd brengen zou, i.p.v. mezelf onder druk te zetten. En ik voel me veel rustiger nu; daardoor heb ik ook ontspannen en nauwkeurig kunnen oriënteren tijdens deze O-Ringen, zegt de kersverse winnares.
De O-Ringen was haar eerste wedstrijd "voor echt" sinds de samenwerking met Göran Andersson. Ze testte eerder voorzichtig haar vorm op de Jukola en liep ook de 3-daagse van Gotland, maar zonder verwachtingen op goeie resultaten.
Alleen maar lichte training
- We stelden een voedings- en trainingsprogramma op, waarin Kajsa om te beginnen per week slechts 3 lichte trainingen van 30 minuten zou lopen. Om de drie uur moest ze eten: ontbijt, tussenmaaltijd, middagmaal, tussenmaaltijd, warme maaltijd, tussenmaal en avondmaal elke dag, vertelt Göran Andersson.
Om het ijzertekort weg te werken, moest Kajsa ook leren opnieuw vlees te eten.
Meisjes moeten vaak eten
- Het is moeilijk om vegetarisch te eten en tóch veel training aan te kunnen, in het bijzonder voor meisjes. Jongens zitten anders in mekaar: zij kunnen hopen eten en toch nog honger hebben. Meisjes moeten vaker eten, anders krijgen ze het moeilijk om bij te eten wat ze verliezen tijdens de training, zegt Göran Andersson.
Met behulp van krachttraining en onderhoudstraining heeft Kajsa Guterstam een deel van haar conditie kunnen behouden, ondanks de minieme trainingshoeveelheid.
- We hebben ook gebruik gemaakt van ontspanningsoefeningen en mentale training. Het was zwaar voor Kajsa om niet te kunnen trainen zoals gewoonlijk, maar ze vertrouwde op mij voor honderd procent. Daarom is ze ook zo snel kunnen terugkomen, zegt Göran Andersson.
Minder wedstrijden
De totale verandering van eet- en trainingsgewoonten heeft Kajsa enkele belangrijke inzichten gegeven voor de verdere elite-inspanningen.
- Ik heb ingezien dat als je zo veel wedstrijden loopt als ik deed, dat je dan ook mentaal uitgeput raakt. In de toekomst ga ik proberen minder wedstrijden te lopen en me toe te spitsen op de belangrijke en plezierige competities, zegt Kajsa.
En zo een wedstrijd is de O-Ringen. Heel de week stond in het teken van de kalmte voor de 18-jarige, die geen enkele etappe won maar desondanks toch het eindklassement.
Herwonnen kalmte is sterkte
- Na de tweede etappe al, toen ik twee dagen op rij tweede was, voelde ik "dit is cool". Ik heb nooit voordien de O-Ringen gewonnen, maar door alleen maar "kalm, kalm" te denken, had ik de rest van de week mezelf onder controle.
De laatste dag beefde ze weliswaar een beetje bij de jachtstart, en miste de eerste post. Desalniettemin bedroeg de voorsprong op etappewinnares en tweede in de eindstand Lina Bäckström, een volle 6'10''. Lina won trouwens vorig jaar in D 18 E.
Selectiewedstrijden voor het JWOC waren er voor Kajsa Guterstam echter niet bij dit jaar. Maar als ze haar herwonnen kalmte in het bos kan bewaren onder de twee volgende juniorjaren, moet de nationale juniorcoach Yla Grape-Andersson zeker met haar rekening houden.
SARA THÖRN